Umowa użyczenia

Problemy z umową użyczenia w Krakowie? Jako adwokat mogę Ci pomóc!

Jako adwokat specjalizuje się w prawie cywilnym i gospodarczym. Dzięki temu moja kancelaria adwokacka w Krakowie będzie Ci w stanie pomóc między innymi w następujących sprawach dotyczących umowy użyczenia:

  • przygotowanie treści umowy użyczenia
  • ocena możliwości wypowiedzenia umowy
  • reprezentowanie w sporach dotyczących zwrotu przedmiotu użyczenia
  • reprezentowanie w sporach dotyczących nakładów poniesionych na przedmiot użyczenia

Na czym polega umowa użyczenia?

Umowa użyczenia uprawnia do bezpłatnego korzystania z rzeczyW umowie użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu na bezpłatne używanie rzeczy przez oznaczony lub nieoznaczony czas. Jest to umowa podobna do umowy najmu. Podobieństwo polega na tym, że użyczający musi znosić fakt używania rzeczy przez biorącego w użyczenie. Natomiast różnicą podstawową różnicą jest to, że umowa użyczenia jest umową nieodpłatną. Przedmiotem umowy użyczenia mogą być rzeczy ruchome (np. samochód), nieruchomości oraz części składowe rzeczy.

Jakie prawa i obowiązki ma biorący w używanie?

Biorący w używanie zgodnie z art. 712 Kodeksu cywilnego powinien przede wszystkim używać rzecz zgodnie z jej przeznaczeniem i właściwościami. Nie może także bez zgody użyczającego jej powierzyć lub oddać rzeczy do używania osobie trzeciej. Może jednak to zrobić wtedy, gdy jest do tego zmuszony okolicznościami.

Biorący w użyczenie ponosi również zwykłe koszty utrzymania rzeczy. W przypadku poczynienia przez niego nakładów na rzecz przewyższających tę granicę stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia (art. 752-757 Kodeksu cywilnego). Biorący w użyczenie może w takim przypadku złożyć rachunek użyczającemu oraz zwrotu odpowiednich kosztów. Nie może jednak domagać się od użyczającego dokonania żadnych nakładów na użyczoną rzecz.

Zgodnie z art. 714 Kodeksu cywilnego biorący w użyczenie jest odpowiedzialny za przypadkową utratę lub uszkodzenie rzeczy, jeżeli:

  • używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy
  • nie będąc do tego upoważniony przez umowę, ani zmuszony przez okoliczności powierza rzecz innej osobie, a rzecz nie uległaby utracie lub uszkodzeniu, gdyby jej używał w sposób właściwy albo gdyby ją zachował u siebie

Jeśli kilka osób wzięło rzecz do używania, to odpowiadają oni solidarnie za szkodę związaną z utratą lub uszkodzeniem rzeczy.

Prawa i obowiązki użyczającego

Obowiązki dającego w użyczenie polegają na wydaniu rzeczy stanowiącej przedmiot umowy użyczenia oraz znoszeniu używania rzeczy przez biorącego w użyczenie. Brak jest jakichkolwiek obowiązków służących utrzymaniu rzeczy we właściwym stanie i dokonywania jakichkolwiek nakładów na tą rzecz.

Zgodnie z art. 711 Kodeksu cywilnego jeżeli rzecz użyczona ma wady, użyczający obowiązany jest do naprawienia szkody wyrządzonej biorącemu przez to, że wiedząc o wadach nie zawiadomił go o nich. Przepisu tego nie stosuje się jednak, gdy biorący mógł wadę z łatwością zauważyć.

Przyczyny i skutki ustania umowy użyczenia

Koniec obowiązywania umowy użyczeniaZgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego umowa użyczenia kończy się z upływem terminu określonego w umowie.

W przypadku zawarcia umowy użyczenia na czas nieoznaczony wygasa ona, gdy biorący uczynił z rzeczy użytek odpowiadający umowie albo gdy upłynął czas, w ciągu którego mógł ten użytek uczynić. Dopuszczalne jest również wskazanie w umowie innych przyczyn powodujących zakończenie użyczenia.

Umowa użyczenia ustaje również, gdy użyczający zażąda niezwłocznego wydania rzeczy. Może tego żądać w każdym czasie w przypadku:

  • niewłaściwego używania rzeczy
  • bezpodstawnego powierzenia jej osobie trzeciej
  • gdy rzecz stała się potrzebna użyczającemu z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy

Po zakończeniu użyczenia biorący obowiązany jest zwrócić użyczającemu rzecz w stanie nie pogorszonym. Nie ponosi on jednak odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego jej używania. Obowiązek ten obarcza również osobę, której biorący powierzył rzecz.

Przedawnienie roszczeń z umowy użyczenia

Krótkiemu rocznemu terminowi przedawnienia liczonemu od dnia zwrotu rzeczy ulegają następujące roszczenia:

  • roszczenie użyczającego o naprawienie szkody za uszkodzenie lub pogorszenie rzeczy
  • roszczenie biorącego o zwrot nakładów na rzecz, a także roszczenie o naprawienie szkody powstałej na skutek wady rzeczy.

Z kolei roszczenia odszkodowawcze użyczającego z powodu utraty lub zniszczenia rzeczy ulegają przedawnieniu z upływem terminów określonych w art. 118 Kodeksu cywilnego, czyli z upływem lat 10, a gdy chodzi o roszczenia o świadczenia okresowe i roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej z upływem lat 3.