W czym pomoże Ci kancelaria adwokacka w Krakowie?
Sprawa o podział majątku po rozwodzie wymaga znajomości prawa rodzinnego, sposobów prowadzenia postępowania sądowego (w tym postępowania dowodowego), lokalnej praktyki krakowskich sądów oraz sztuki negocjacji. Ze względu na to, że w skład majątku wspólnego coraz częściej wchodzą prawa wynikające z udziału w spółkach cywilnych oraz spółkach prawa handlowego (np. spółka jawna, spółka komandytowa, spółka z o.o.), adwokat musi dysponować także wiedzą i doświadczeniem z zakresu prawa handlowego, czy prawa autorskiego. Współpraca z naszą kancelarią adwokacką w Krakowie daje Ci pełne wsparcie na każdym etapie postępowania sądowego (od pierwszej konsultacji po wykonanie postanowienia lub wyroku).
Czym jest wspólność majątkowa?
Polskie prawo rodzinne wprowadza domyślnie ustrój wspólności majątkowej - powstanie on automatycznie (z mocy przepisów prawa) w chwili zawarcia małżeństwa, jeżeli małżonkowie nie postanowią inaczej (nie zawrą umowy majątkowej małżeńskiej - intercyzy). Od tego momentu majątek nabyty przez oboje małżonków lub jednego z nich w czasie trwania małżeństwa staje się majątkiem wspólnym (z wyłączeniem przypadków wynikających z przepisów prawa - np. w ramach dziedziczenia). W pewnym uproszczeniu możemy przyjąć, że od zawarcia małżeństwa do majątku wspólnego wchodzą wszystkie aktywa nabyte w trakcie małżeństwa.
Rozwód kończy wspólność majątkową - majątek wspólny przestaje istnieć w postaci niepodzielnej. Podobne skutki wystąpią także w przypadku separacji oraz ustania wspólności majątkowej w trakcie trwania małżeństwa w inny sposób (poprzez zawarcie intercyzy, orzeczenie przymusowej rozdzielności majątkowej przez sąd, ubezwłasnowolnienie jednego z małżonków oraz ogłoszenie upadłości jednego z małżonków).
Rozwód pozwala podzielić majątek wspólny oraz przeprowadzić inne rozliczenia dotyczące majątku (np. rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na osobisty, z majątku osobistego na majątek osobisty drugiego małżonka oraz z majątku osobistego na majątek wspólny). Musisz jednak pamiętać, że nie ma obowiązku przeprowadzenia tego podziału. Z chwilą rozwodu (ew. ustania wspólności majątkowej z innego powodu) wspólność majątkowa przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych, której nie ma obowiązku znosić.
Podział majątku wspólnego opiera się na przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który reguluje również prawa majątkowe małżonków oraz skutki rozkładu pożycia małżeńskiego. Proces podziału majątku może zostać dokonany na drodze postępowania sądowego lub polubownie - nasza kancelaria prawna w Krakowie pomoże Ci w przeprowadzeniu rozliczeń w każdy z możliwych sposobów (zarówno w drodze umowy zawartej u notariusza, jak i w ramach postępowania sądowego prowadzonego przed sądami rejonowymi).
Co wchodzi w skład majątku wspólnego?
Podział majątku wspólnego dotyczy wszystkich dóbr materialnych i niematerialnych nabytych przez małżonków w trakcie trwania małżeństwa. Zasadą jest to, że do majątku wspólnego wchodzą wszystkie prawa (pieniądze, ruchomości, nieruchomości, prawa majątkowe) nabyte przez małżonków w trakcie trwania małżeństwa. Skład majątku wspólnego obejmuje przede wszystkim wynagrodzenia za pracę, dochody z działalności gospodarczej, dochody z majątku wspólnego, dochody z majątku osobistego (np. dochody z wynajmu mieszkania stanowiącego majątek osobisty). Do majątku wspólnego wchodzą również środki zgromadzone na rachunkach bankowych w czasie trwania małżeństwa, nieruchomości, samochody, oszczędności i inwestycje.
Posługując się pewnym uproszczeniem, możemy przyjąć, że majątek nabyty w trakcie trwania małżeństwa jest traktowany jako majątek wspólny małżonków i podlega podziałowi w przypadku rozwodu.
Co wchodzi w skład majątku osobistego każdego z małżonków?
W skład majątku osobistego każdego z małżonków wchodzą przedmioty i prawa wyraźnie wskazane w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W pewnym uproszczeniu możemy przyjąć, że są to zasadniczo przedmioty nabyte przed ślubem, darowizny, spadki. Do majątku osobistego zalicza się również przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb małżonka, prawa niezbywalne oraz nagrody za osobiste osiągnięcia. Kwestie te szczegółowo omawiamy w artykule o podziale majątku po rozwodzie, który znajdziesz w zakładce baza wiedzy.
Majątek osobisty nie podlega podziałowi po rozwodzie (stanowi wyłączną własność uprawnionego małżonka). Nie oznacza to jednak, że kwestie dotyczące majątku osobistego nie są rozpatrywane w ramach podziału majątku po rozwodzie. Jeśli środki z majątku osobistego jednego z małżonków zostały wydatkowane na majątek wspólny (np. do spłaty wspólnego kredytu, wybudowania domu na wspólnej działce), to mogą one zostać rozliczone w toku postępowania sądowego jako nakład. Podobnie w przypadku wydatkowania środków wspólnych na majątek osobisty jednego z małżonków albo środków z majątku osobistego jednego małżonka na majątek osobisty drugiego małżonka.
Czym są nierówne udziały w majątku wspólnym?
Zasadą wynikającą z przepisów prawa jest to, że każdy z małżonków ma równe udziały w majątku wspólnym (po 1/2 udziałów). W ramach sprawy o podział majątku po rozwodzie, sąd może jednak ustalić odmienną wysokość udziałów w majątku wspólnym. Możliwość taką przewidują przepisy prawa rodzinnego - sąd może ustalić nierówne udziały w majątku, biorąc pod uwagę wkład każdego z małżonków w jego powstanie.
Wniosek o ustalenie nierównych udziałów składa się w toku postępowania o podział majątku. Wymaga wykazania konkretnych okoliczności - np. że jeden z małżonków przez lata nie pracował i nie wnosił wkładu, albo trwonił wspólny majątek na hazard czy alkohol. W pewnych przypadkach na ustalenie nierównego udziału w majątku wspólnym może mieć wpływ także ustalenie wyłącznej winy jednego z małżonków w rozkładzie pożycia (tzw. rozwód z orzeczeniem o winie).
W praktyce krakowskich sądów dominuje bardzo ostrożne i zachowawcze podejście do ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym. Sądy rejonowe w Krakowie wymagają zaistnienia szczególnych przyczyn oraz mocnych dowodów na poparcie wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym (mając na uwadze aktualny stan orzecznictwa sądów rejonowych w Krakowie, należy uznać, że zdecydowana większość takich wniosków jest oddalana). Sam fakt, że jeden z małżonków zarabiał więcej (nawet znacznie więcej), nie wystarczy do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym (zwłaszcza jeżeli drugi małżonek w tym czasie prowadził dom i zajmował się dziećmi).
