Autor: adwokat Wojciech Rudzki·Ostatnia aktualizacja: 18 lipca 2026Umowa kupna sprzedaży
Umowa kupna sprzedaży (w Kodeksie cywilnym nazywana po prostu umową sprzedaży) to najpopularniejsza i podstawowa umowa obrotu gospodarczego. Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. W głównej mierze umowa kupna sprzedaży została uregulowana w przepisach Kodeksu cywilnego, lecz regulują ją także inne akty prawne, które różnicują oraz rozszerzają zasady wynikające z Kodeksu cywilnego.
Po przeczytaniu tego artykułu poznasz odpowiedzi między innymi na następujące pytania:
- na czym polega umowa kupna sprzedaży i kto może ją zawrzeć?
- jakie obowiązki ma sprzedawca, a jakie kupujący?
- jaką formę powinna mieć umowa sprzedaży i jakie dane trzeba w niej wpisać?
- jak przygotować umowę kupna sprzedaży samochodu i co powinien zawierać jej wzór?
- kiedy kupujący płaci podatek PCC i jakich formalności trzeba dopełnić po zakupie pojazdu?
- na czym polega odpowiedzialność sprzedawcy za wady rzeczy?
Umowę sprzedaży zawieramy właściwie codziennie, zwykle nie zastanawiając się nad jej treścią. Najwięcej pytań pojawia się przy sprzedaży samochodu. Dlatego kwestie praktyczne omawiam w dalszej części artykułu głównie na przykładzie sprzedaży pojazdu, łącznie z przykładową treścią umowy.
W treści tego artykułu znajdziesz także wzór umowy kupna sprzedaży, który możesz pobrać w formacie doc (plik word) oraz pdf.
Podstawowe informacje o umowie kupna sprzedaży
Na czym polega umowa kupna sprzedaży?
Przez umowę kupna sprzedaży sprzedawca i kupujący zobowiązują się wzajemnie do wykonania określonych w jej treści czynności.
Zgodnie z art. 535 Kodeksu cywilnego, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.
Jakie są strony umowy kupna sprzedaży?
Stronami umowy kupna sprzedaży są sprzedawca oraz kupujący. Sprzedawcą oraz kupującym może być osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną. Po każdej stronie umowy może występować więcej niż jedna osoba - przykładowo, jeżeli rzecz ma współwłaścicieli, jako sprzedający powinni zostać wpisani wszyscy współwłaściciele i każdy z nich powinien podpisać umowę.
W obrocie profesjonalnym po obu stronach umowy występują przedsiębiorcy, a w obrocie nieprofesjonalnym - osoby, które przedsiębiorcami nie są. Wyróżnia się także obrót konsumencki, w którym jedną stroną jest przedsiębiorca, a drugą konsument, czyli osoba fizyczna nabywająca rzeczy w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą czy zawodową.
W niektórych przypadkach ograniczona jest możliwość nabywania określonych rzeczy poprzez umowę kupna sprzedaży przez określone podmioty, np. nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców.
Co może być przedmiotem umowy kupna sprzedaży?
Przedmiotem umowy kupna sprzedaży są rzeczy - zarówno ruchome (np. samochód czy ubrania), jak i nieruchomości. Zwierzę wprawdzie rzeczą nie jest, ale stosuje się do niego odpowiednio przepisy o rzeczach, dlatego również może być przedmiotem sprzedaży. Ponadto przepisy o sprzedaży stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii, wody oraz praw - innych niż własność, zbywalnych praw podmiotowych, np. ograniczone prawa rzeczowe, prawa na dobrach niematerialnych, wierzytelności czy też prawa do spadku. Umowa kupna sprzedaży może również dotyczyć zespołu składników materialnych i niematerialnych tworzących przedsiębiorstwo.
Co nie może być przedmiotem sprzedaży?
Przedmiotem sprzedaży nie mogą być rzeczy wyłączone z obrotu. Przykładem rzeczy wyłączonych z obrotu są organy ludzkie bądź tkanki. Umowa, której przedmiotem są rzeczy wyłączone z obrotu, jest nieważna jako umowa o świadczenie niemożliwe, w której niemożliwość świadczenia ma charakter pierwotny.
Nieważna będzie także umowa dotycząca rzeczy, których obrót wymaga określonych zezwoleń lub koncesji. Typowym przykładem produktu koncesjonowanego jest alkohol. Jeżeli mimo braku wymaganych uprawnień strony zawrą taką umowę, będzie ona bezwzględnie nieważna.
W jakiej formie powinna być zawarta umowa kupna sprzedaży?
Kodeks cywilny nie zastrzega zachowania jednej, szczególnej formy do zawierania umów kupna sprzedaży, jednak takie wymogi mogą przewidywać przepisy szczególne, a ich niedochowanie może prowadzić nawet do nieważności umowy, np. w przypadku niezachowania formy aktu notarialnego przy sprzedaży nieruchomości. Jeżeli przepisy nie wymagają zachowania określonej formy, umowa sprzedaży może być zawarta w sposób dowolny.
W szczególności należy wskazać, że wymaga zachowania formy:
- aktu notarialnego - przeniesienie własności nieruchomości (art. 158 Kodeksu cywilnego),
- formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi - zbycie przedsiębiorstwa (art. 75¹ § 1 Kodeksu cywilnego); jeżeli zbycie przedsiębiorstwa następuje wraz z nieruchomością, wymagana jest forma aktu notarialnego.
W praktyce - nawet gdy przepisy tego nie wymagają - umowę warto zawrzeć na piśmie. Dokument ułatwia wykazanie, co dokładnie strony uzgodniły, a w razie sporu stanowi podstawowy dowód. Przy droższych transakcjach strony zawierają niekiedy najpierw umowę przedwstępną, a wykonanie umowy zabezpieczają zadatkiem lub karą umowną.
Sposoby zawarcia umowy sprzedaży
Umowę kupna sprzedaży można zawrzeć w różnych trybach. Najczęściej dochodzi do tego przez:
- przyjęcie oferty złożonej przez drugą stronę umowy (zarówno przez kupującego, jak i sprzedającego) (art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego) - dopuszczalne jest także złożenie oferty w formie elektronicznej (art. 66¹ § 1 Kodeksu cywilnego);
- w drodze negocjacji (art. 72 Kodeksu cywilnego);
- w drodze aukcji lub przetargu (art. 70¹ Kodeksu cywilnego).
Umowa kupna sprzedaży może zostać zawarta także w sposób specyficzny dla niej, który polega na tym, że wystawienie rzeczy w miejscu sprzedaży na widok publiczny z oznaczeniem ceny uważa się za ofertę sprzedaży (art. 543 Kodeksu cywilnego). W takiej sytuacji kupujący może złożyć oświadczenie woli o przyjęciu oferty w dowolnej postaci - to on decyduje o zawarciu umowy. Przykładem może być wzięcie przedmiotu z półki sklepu samoobsługowego i zapłacenie ceny sprzedaży.
Jaki jest termin przedawnienia roszczeń z umowy kupna sprzedaży?
Roszczenia kupującego wobec sprzedawcy wynikające z umów kupna sprzedaży ulegają przedawnieniu z upływem ogólnych terminów przedawnienia, czyli z upływem 6 lat lub 3 lat (w przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej). Należy pamiętać, że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż 2 lata.
Krótsze terminy przedawnienia roszczeń sprzedawcy
Wyjątek od ogólnych terminów przedawnienia dotyczy roszczeń sprzedawcy:
- z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy,
- roszczeń rzemieślników z takiego tytułu,
- roszczeń prowadzących gospodarstwo rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych.
Termin ich przedawnienia wynosi 2 lata (art. 554 Kodeksu cywilnego).
Należy jednak pamiętać, że roszczenie sprzedawcy o dopłatę różnicy ceny, jak również roszczenie kupującego o zwrot tej różnicy, wynikające z przepisów o cenie sztywnej, maksymalnej, minimalnej lub wynikowej, przedawnia się z upływem roku od dnia zapłaty (art. 541 Kodeksu cywilnego).
Obowiązki sprzedawcy
Umowa kupna sprzedaży nakłada na sprzedawcę trzy podstawowe obowiązki:
- przeniesienie własności rzeczy na kupującego
- wydanie rzeczy kupującemu
- obowiązki informacyjne
Przeniesienie własności rzeczy
Jeżeli przedmiotem sprzedaży jest rzecz oznaczona co do tożsamości (czyli niezastępowalna przez inną - np. konkretny używany samochód), jej własność przechodzi na kupującego już z chwilą zawarcia samej umowy, z mocy prawa. Sprzedawca nie musi podejmować w tym celu żadnych dodatkowych czynności (art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego).
Natomiast przeniesienie własności rzeczy oznaczonych co do gatunku (zastępowalnych przez inne) lub rzeczy przyszłych (nieistniejących w chwili zawierania umów) następuje przez przeniesienie ich posiadania. Sprzedawca musi podjąć czynność prawną przeniesienia posiadania takiej rzeczy na kupującego (art. 155 § 2 Kodeksu cywilnego).
Wydanie rzeczy
Wydanie rzeczy przez sprzedającego polega na przeniesieniu na kupującego posiadania rzeczy w taki sposób, by mógł on rzeczą bezpośrednio władać i faktycznie z niej korzystać. Równoznaczne z wydaniem rzeczy jest wydanie kupującemu dokumentów i innych środków, które umożliwiają mu rozporządzanie rzeczą. Wydanie rzeczy powinno nastąpić razem z odpowiednimi dokumentami dotyczącymi rzeczy, jak również z instrukcją potrzebną do prawidłowego korzystania z rzeczy, a także z wszelkimi innymi niezbędnymi informacjami.
Wydanie rzeczy poprzez jej przesłanie za pośrednictwem przewoźnika następuje z chwilą powierzenia rzeczy sprzedanej przewoźnikowi trudniącemu się przewozem rzeczy danego rodzaju (art. 544 § 1 Kodeksu cywilnego).
Z wydaniem rzeczy wiąże się obowiązek sprzedawcy należytego opakowania i zabezpieczenia rzeczy oraz zapewnienia odpowiedniego przewozu, stosownie do właściwości rzeczy (art. 545 § 1 Kodeksu cywilnego). Sprzedawca ponosi także koszty wydania rzeczy, chyba że co innego wynika z umowy kupna sprzedaży albo z odrębnych przepisów (art. 547 § 1 Kodeksu cywilnego). Do takich kosztów należą w szczególności koszty zmierzenia, zważenia, opakowania, ubezpieczenia na czas przewozu, przesłania.
Z chwilą wydania rzeczy kupującemu przechodzą na niego korzyści i ciężary związane z tą rzeczą oraz niebezpieczeństwo jej przypadkowej utraty lub uszkodzenia (art. 548 § 1 Kodeksu cywilnego). Strony mogą jednak ustalić inny moment przejścia korzyści i ciężarów - wówczas w razie wątpliwości uznaje się, że niebezpieczeństwo przypadkowej utraty rzeczy lub jej uszkodzenia przechodzi na kupującego z tą samą chwilą (art. 548 § 2 Kodeksu cywilnego).
Jeżeli rzecz sprzedana ma zostać przesłana przez sprzedawcę kupującemu będącemu konsumentem, np. kurierem, niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupującego dopiero z chwilą jej wydania kupującemu. Za wydanie rzeczy uważa się jednak już jej powierzenie przewoźnikowi, jeżeli to kupujący wybrał przewoźnika, a sprzedawca nie miał na ten wybór wpływu. Postanowienia mniej korzystne dla kupującego są nieważne (art. 548 § 3 Kodeksu cywilnego).
Czas wydania rzeczy
Wydanie rzeczy powinno nastąpić w miejscu i czasie określonym w umowie kupna sprzedaży. Kupujący może jednak zastrzec, że elementy te zostaną przez niego wskazane po związaniu się umową. Jeśli nie określono terminu wydania rzeczy, a kupującym jest konsument, sprzedawca ma obowiązek niezwłocznego wydania mu rzeczy. Ma to nastąpić nie później niż 30 dni od dnia, w którym zawarto umowę (art. 543¹ § 1 Kodeksu cywilnego). W innych przypadkach wydanie rzeczy powinno nastąpić niezwłocznie po wezwaniu sprzedawcy do wykonania tego zobowiązania.
Jeśli sprzedawca opóźnia się z wydaniem rzeczy, kupujący może wyznaczyć dodatkowy termin do wydania rzeczy. Po jego bezskutecznym upływie może odstąpić od umowy kupna sprzedaży (art. 543¹ § 2 Kodeksu cywilnego).
Obowiązki informacyjne
Sprzedawca poza obowiązkami wskazanymi powyżej ma również obowiązki informacyjne wobec kupującego, które wynikają zarówno z przepisów Kodeksu cywilnego, jak i innych ustaw szczególnych. Liczba tych obowiązków jest większa, jeżeli umowa kupna sprzedaży jest zawierana z konsumentem.
Sprzedawca ma obowiązek przed zawarciem umowy kupna sprzedaży udzielenia kupującemu potrzebnych wyjaśnień o stosunkach prawnych i faktycznych dotyczących przedmiotu sprzedaży (art. 546 § 1 Kodeksu cywilnego). Kupujący powinien także otrzymać od sprzedawcy instrukcję i odpowiednie wyjaśnienia, gdy jest to potrzebne do należytego korzystania z rzeczy, zgodnie z jej przeznaczeniem.
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, sprzedawca zobowiązany jest przed zawarciem umowy udzielić konsumentowi jasnych, zrozumiałych i niewprowadzających w błąd informacji w języku polskim, które wystarczają do prawidłowego i pełnego korzystania z rzeczy sprzedanej. Dotyczy to w szczególności podania rodzaju rzeczy, jej producenta lub importera, znaku bezpieczeństwa i znaku zgodności wymaganych przez odrębne przepisy, informacji o dopuszczeniu do obrotu w Polsce, o energochłonności (art. 546¹ § 1 Kodeksu cywilnego). Jeśli rzecz jest sprzedawana w opakowaniu jednostkowym lub w zestawie, informacje te powinny znajdować się na rzeczy albo być z nią trwale połączone. W innych przypadkach sprzedawca umieszcza odpowiednią informację w miejscu sprzedaży i może wtedy poprzestać na wskazaniu rodzaju rzeczy, jej głównej cechy użytkowej, producenta lub importera rzeczy.
Obowiązki kupującego
Umowa kupna sprzedaży nakłada z kolei na kupującego dwa obowiązki:
- odebrania rzeczy,
- zapłaty ceny.
Odebranie rzeczy
Kupujący zobowiązuje się w umowie rzecz odebrać - jeśli tego obowiązku nie dopełni, popada w zwłokę. W takim przypadku sprzedawca może oddać rzecz na przechowanie na koszt i niebezpieczeństwo kupującego (art. 551 § 1 Kodeksu cywilnego).
Sprzedawca może również sprzedać rzecz na rachunek kupującego. Powinien jednak uprzednio wyznaczyć kupującemu dodatkowy termin, chyba że wyznaczenie terminu nie jest możliwe albo że rzecz jest narażona na zepsucie, albo że z innych względów groziłaby szkoda. O dokonaniu sprzedaży sprzedawca obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić kupującego (art. 551 § 2 Kodeksu cywilnego).
Zapłata ceny
W zamian za zobowiązanie sprzedającego do przeniesienia własności rzeczy kupujący zobowiązuje się zapłacić sprzedawcy cenę, a więc spełnić świadczenie pieniężne. Jeżeli nic innego nie wynika z przepisów prawa, orzeczenia sądu lub czynności prawnej, zapłata ceny powinna nastąpić jednocześnie z wydaniem rzeczy. Warto, aby umowa jasno określała sposób płatności (gotówka, przelew) oraz termin płatności - pozwala to uniknąć sporów co do tego, czy cena została zapłacona. Jeżeli natomiast rzecz sprzedana ma być przesłana przez sprzedawcę do miejsca, które nie jest miejscem spełnienia świadczenia, wówczas kupujący musi dokonać zapłaty za rzecz po nadejściu rzeczy i umożliwieniu mu zbadania (sprawdzenia) rzeczy (art. 544 § 2 Kodeksu cywilnego).
Jeżeli kupujący dopuszcza się zwłoki z zapłatą ceny, sprzedawca może wtedy powstrzymać się od dostarczenia dalszych części rzeczy sprzedanych, wyznaczając kupującemu odpowiedni termin do zabezpieczenia zapłaty, a po jego bezskutecznym upływie może odstąpić od umowy (art. 552 Kodeksu cywilnego). Podobnie może postąpić, gdyby ze względu na stan majątkowy kupującego było wątpliwe, czy zapłata za część rzeczy, które mają być dostarczone później na podstawie umowy kupna sprzedaży, nastąpi w terminie.
Cena
Cena może być wyrażona zarówno w walucie polskiej, jak i obcej. Jeśli ustalono cenę w walucie obcej, kupujący może posłużyć się walutą polską, chyba że przepisy prawa, orzeczenie sądu będące źródłem zobowiązania albo czynność prawna zastrzega, że spełnienie świadczenia następuje w walucie obcej. Podstawą przeliczenia waluty obcej na walutę polską jest średni kurs ogłaszany przez NBP z dnia wymagalności roszczenia.
Dokładną cenę określa umowa kupna sprzedaży, jednak swoboda stron podlega tu pewnym ograniczeniom. Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje cen:
- cena sztywna - polega na wyłączeniu wszelkiej swobody stron w ustaleniu ceny w umowie kupna sprzedaży. W przypadku zapłaty ceny wyższej niż cena sztywna sprzedawca jest obowiązany do zwrotu kupującemu różnicy. Z kolei jeśli w umowie ustalono cenę niższą od ceny sztywnej, obowiązek dopłaty istnieje tylko wtedy, jeżeli kupujący przed zużyciem lub odsprzedaniem rzeczy znał cenę sztywną lub mógł się z nią zapoznać przy zachowaniu należytej staranności (art. 537 Kodeksu cywilnego),
- cena maksymalna - jeżeli w miejscu i czasie zawarcia umów sprzedaży obowiązuje zarządzenie, według którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie może być zapłacona cena wyższa od ceny określonej, kupujący nie jest obowiązany do zapłaty ceny wyższej, zaś sprzedawca, który otrzymał cenę wyższą, obowiązany jest zwrócić kupującemu pobraną różnicę (art. 538 Kodeksu cywilnego),
- cena minimalna - jeżeli natomiast w miejscu i czasie zawarcia umów kupna sprzedaży obowiązuje zarządzenie, według którego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie może być zapłacona cena niższa od ceny określonej, sprzedawcy, który otrzymał cenę niższą, przysługuje roszczenie o dopłatę różnicy (art. 539 Kodeksu cywilnego).
Inne rodzaje cen:
- cena wynikowa - jeżeli właściwy organ państwowy ustalił, w jaki sposób sprzedawca ma obliczyć cenę za rzeczy danego rodzaju lub gatunku, stosuje się, zależnie od właściwości takiej ceny, bądź przepisy o cenie sztywnej, bądź przepisy o cenie maksymalnej (art. 540 Kodeksu cywilnego),
- cena jednostkowa - jest to cena ustalona za jednostkę towaru (usługi), którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar. Cena jednostkowa musi być uwidoczniona w miejscach sprzedaży detalicznej i świadczenia usług. Co ważne, ceny jednostkowe muszą być podane w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiający porównanie cen. W przypadku ogłaszania obniżki należy również uwidocznić najniższą cenę towaru z 30 dni poprzedzających obniżkę (wymóg wprowadzony tzw. dyrektywą Omnibus).
Odpowiedzialność sprzedawcy względem kupującego - rękojmia za wady
Sprzedający jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz, którą sprzedał kupującemu, ma wadę fizyczną lub prawną (art. 556 Kodeksu cywilnego). Jest to tzw. rękojmia za wady rzeczy sprzedanej.
Uwaga - od 1 stycznia 2023 r. przepisów Kodeksu cywilnego o rękojmi nie stosuje się do umów zobowiązujących do przeniesienia własności towaru na konsumenta. W przypadku sprzedaży konsumenckiej (przedsiębiorca sprzedaje konsumentowi) odpowiedzialność sprzedawcy opiera się na przepisach o niezgodności towaru z umową, zawartych w Ustawie o prawach konsumenta. Konsument może żądać w pierwszej kolejności naprawy lub wymiany towaru, a dopiero w dalszej kolejności - obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy. Sprzedawca odpowiada za brak zgodności towaru z umową istniejący w chwili jego dostarczenia i ujawniony w ciągu 2 lat.
Opisane niżej zasady rękojmi mają natomiast zastosowanie m.in. do umów zawieranych między przedsiębiorcami oraz między osobami prywatnymi - a więc np. do bardzo częstego w praktyce zakupu używanego samochodu od osoby prywatnej.
Wada fizyczna oraz wada prawna rzeczy
Wada fizyczna rzeczy występuje, gdy sprzedana rzecz jest niezgodna z umową. Kodeks cywilny wskazuje, że rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, w przypadku gdy rzecz (art. 556¹ § 1 Kodeksu cywilnego):
- nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;
- nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;
- nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;
- została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.
W myśl przepisów prawa wada prawna występuje, jeżeli rzecz stanowi własność osoby trzeciej, jest obciążona prawem osoby trzeciej albo istnieje ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynikające z decyzji lub orzeczenia właściwego organu. W przypadku sprzedaży prawa wada prawna może również polegać na nieistnieniu prawa (art. 556³ Kodeksu cywilnego). Inne wady niż wymienione w zdaniu poprzednim stanowić będą wady fizyczne.
Uprawnienia kupującego
Kupującemu przysługuje wiele uprawnień z tytułu rękojmi. W przypadku wystąpienia wady rzeczy kupujący jest uprawniony do złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedający niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz na wolną od wad lub wadę rzeczy usunie.
Zastrzeżenie o wymianie rzeczy lub usunięciu wady przez sprzedającego nie obowiązuje, gdy rzecz była już wymieniana lub naprawiana przez sprzedawcę, lub sprzedawca nie wymienił lub nie naprawił rzeczy, gdy był do tego zobowiązany. Obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady. Należy pamiętać, że kupujący nie może odstąpić od umowy, gdy wada kupionej rzeczy jest nieistotna (art. 560 Kodeksu cywilnego).
W przypadku, gdy rzecz ma wadę, kupujący może żądać wymiany wadliwej rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady. Wówczas sprzedający powinien wymienić rzecz lub usunąć jej wadę w rozsądnym terminie, bez nadmiernych dolegliwości dla kupującego (art. 561 § 2 Kodeksu cywilnego).
Sprzedający może odmówić zadośćuczynienia żądaniu kupującego, gdy doprowadzenie rzeczy do zgodności z umową w sposób przedstawiony przez kupującego jest niemożliwe lub w porównaniu z drugim możliwym sposobem wymagałoby nadmiernych kosztów (art. 561 § 3 Kodeksu cywilnego). Ponadto jeżeli kupującym jest przedsiębiorca, sprzedawca może odmówić zadośćuczynienia takiemu żądaniu, gdy koszt usunięcia lub wymiany rzeczy przewyższa cenę rzeczy sprzedanej.
Jeżeli rzecz posiadająca wadę została zamontowana, kupujący może żądać od sprzedawcy demontażu i ponownego zamontowania rzeczy po wymianie rzeczy na wolną od wad lub po usunięciu jej wady. Jeżeli sprzedający nie spełni powyższego obowiązku, wówczas kupujący może dokonać tych czynności na koszt i niebezpieczeństwo sprzedającego, przy czym sprzedający może odmówić demontażu i ponownego zamontowania rzeczy, gdy koszt wykonania tych czynności jest wyższy od ceny rzeczy sprzedanej (art. 561¹ Kodeksu cywilnego).
Dodatkowo należy pamiętać, że jeżeli rzecz jest dostarczana kupującemu częściami, a sprzedawca mimo żądania kupującego nie dostarczył mu zamiast rzeczy wadliwych takiej samej ilości rzeczy bez wad, wówczas kupujący może odstąpić od umowy także w stosunku do rzeczy, które miały być dostarczone mu w okresie późniejszym (art. 562 Kodeksu cywilnego).
Jeżeli z powodu wady fizycznej rzeczy kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny rzeczy, wówczas może także żądać naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady, chociażby szkoda wystąpiła na skutek okoliczności, za które sprzedający nie ponosi odpowiedzialności. W szczególności kupujący może żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania, ubezpieczenia rzeczy oraz dokonanych nakładów, w zakresie w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów (art. 566 § 1 Kodeksu cywilnego). Niezależnie od powyższego kupujący może dochodzić odszkodowania na podstawie ogólnych przepisów prawa o odszkodowaniu.
Zakres odpowiedzialności z tytułu rękojmi
Sprzedawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikły z przyczyny tkwiącej w rzeczy w tej chwili (art. 559 Kodeksu cywilnego).
Sprzedawca jest zwolniony z odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli zawierając umowę, kupujący wiedział o wadzie rzeczy (art. 557 § 1 Kodeksu cywilnego). W przypadku gdy przedmiotem umowy kupna sprzedaży były rzeczy przyszłe lub oznaczone co do gatunku, sprzedawca jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy kupujący wiedział o wadzie w chwili wydania rzeczy (art. 557 § 2 Kodeksu cywilnego).
Strony mogą w treści umowy odpowiedzialność z tytułu rękojmi wyłączyć, ograniczyć lub rozszerzyć (art. 558 § 1 Kodeksu cywilnego). Z tej swobody korzysta się przede wszystkim w obrocie profesjonalnym oraz między osobami prywatnymi - przykładowo sprzedający używany pojazd często proponują ograniczenie rękojmi w umowie. Należy jednak pamiętać, że wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi nie wywoła skutków, jeżeli sprzedawca zataił podstępnie wadę przed kupującym (art. 558 § 2 Kodeksu cywilnego).
Termin przedawnienia odpowiedzialności z tytułu rękojmi
Zgodnie z art. 568 Kodeksu cywilnego, sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, gdy wada fizyczna została stwierdzona przed upływem 2 lat od dnia wydania rzeczy, zaś w przypadku nieruchomości termin ten wynosi 5 lat.
Roszczenia o usunięcie wady lub wymianę rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia stwierdzenia wady. Natomiast w przypadku wad prawnych powyższe roszczenia przedawniają się z upływem roku od dnia, gdy kupujący dowiedział się o istnieniu wady, a jeżeli dowiedział się na skutek powództwa osoby trzeciej - od dnia, w którym orzeczenie w sporze z osobą trzecią stało się prawomocne.
W terminie roku od stwierdzenia wady kupujący może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy lub obniżeniu ceny, lecz gdy kupujący żądał już wymiany rzeczy lub usunięcia wady, wówczas termin ten biegnie od chwili bezskutecznego upływu terminu na wymianę rzeczy lub usunięcie wady.
Upływ terminów na stwierdzenie wady nie wyłącza rękojmi, gdy sprzedający wadę podstępnie zataił.
Podkreślić jednak trzeba, że jeżeli sprzedawca lub producent określa termin przydatności rzeczy do użycia i kończy się on po upływie dwóch lat od dnia wydania rzeczy kupującemu, to sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi za wady fizyczne tej rzeczy stwierdzone przed upływem tego terminu (art. 568¹ Kodeksu cywilnego).
Odpowiedzialność za wady przy umowie zawartej z konsumentem
Od 1 stycznia 2023 r. odpowiedzialność sprzedawcy wobec konsumenta za wady rzeczy uregulowana jest nie w Kodeksie cywilnym, lecz w rozdziale 5a Ustawy o prawach konsumenta - jako odpowiedzialność za brak zgodności towaru z umową (art. 43a-43g tej Ustawy). Zasady te stosuje się także do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która zawiera umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością, gdy umowa ta nie ma dla niej charakteru zawodowego - tzw. przedsiębiorcy na prawach konsumenta (art. 7aa Ustawy o prawach konsumenta).
Przepisów tych nie można umownie wyłączyć ani ograniczyć. Postanowienia umowy mniej korzystne dla konsumenta są nieważne i w ich miejsce stosuje się przepisy Ustawy (art. 43a ust. 1 Ustawy o prawach konsumenta).
Kiedy towar jest niezgodny z umową?
Towar jest zgodny z umową, jeżeli zgodne z nią są w szczególności jego opis, rodzaj, ilość, jakość, kompletność i funkcjonalność, a także przydatność do szczególnego celu, o którym konsument powiadomił przedsiębiorcę najpóźniej przy zawarciu umowy (art. 43b ust. 1 Ustawy o prawach konsumenta).
Ponadto towar musi spełniać wymogi obiektywne: nadawać się do celów, do których zazwyczaj używa się towaru tego rodzaju, występować w takiej ilości i mieć takie cechy (w tym trwałość i bezpieczeństwo), jakie są typowe dla towaru tego rodzaju i jakich konsument może rozsądnie oczekiwać - również z uwzględnieniem publicznych zapewnień przedsiębiorcy lub producenta, w tym składanych w reklamie lub na etykiecie (art. 43b ust. 2 Ustawy). Towar jest niezgodny z umową także wtedy, gdy został niewłaściwie zamontowany, jeżeli montaż przeprowadził przedsiębiorca lub odbył się on na jego odpowiedzialność, albo gdy niewłaściwy montaż przeprowadzony przez konsumenta wynikał z błędów w dostarczonej instrukcji (art. 43b ust. 5 Ustawy).
Uprawnienia konsumenta - naprawa, wymiana, obniżenie ceny, odstąpienie
Ustawa przewiduje dwustopniową hierarchię uprawnień. W pierwszej kolejności, jeżeli towar jest niezgodny z umową, konsument może żądać jego naprawy lub wymiany (art. 43d ust. 1 Ustawy o prawach konsumenta). Przedsiębiorca może wykonać drugi z tych środków (np. wymienić towar, gdy konsument żąda naprawy), jeżeli sposób wybrany przez konsumenta jest niemożliwy albo wymagałby nadmiernych kosztów (art. 43d ust. 2 Ustawy). Koszty naprawy lub wymiany, w tym koszty opłat pocztowych, przewozu, robocizny i materiałów, ponosi przedsiębiorca (art. 43d ust. 4 Ustawy); przedsiębiorca odbiera też towar na swój koszt, a przy towarze zamontowanym - demontuje go i montuje ponownie po naprawie lub wymianie (art. 43d ust. 5 i 6 Ustawy).
Dopiero w drugiej kolejności konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy (art. 43e ust. 1 Ustawy) - gdy przedsiębiorca odmówił naprawy lub wymiany albo nie doprowadził towaru do zgodności z umową, gdy brak zgodności występuje nadal mimo prób naprawy, gdy brak zgodności jest na tyle istotny, że uzasadnia natychmiastowe obniżenie ceny albo odstąpienie, albo gdy z oświadczenia przedsiębiorcy lub okoliczności wyraźnie wynika, że nie doprowadzi on towaru do zgodności z umową w rozsądnym czasie lub bez nadmiernych niedogodności.
Obniżona cena musi pozostawać w takiej proporcji do ceny z umowy, w jakiej wartość towaru niezgodnego z umową pozostaje do wartości towaru zgodnego z umową (art. 43e ust. 2 Ustawy). Zwrot ceny (lub jej części) powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni (art. 43e ust. 3 Ustawy). Konsument nie może odstąpić od umowy, jeżeli brak zgodności towaru z umową jest nieistotny - przy czym domniemywa się, że jest on istotny (art. 43e ust. 4 Ustawy).
Terminy odpowiedzialności przedsiębiorcy
Przedsiębiorca odpowiada za brak zgodności towaru z umową istniejący w chwili dostarczenia towaru i ujawniony w ciągu 2 lat od tej chwili, chyba że określony przez niego termin przydatności towaru do użycia jest dłuższy (art. 43c ust. 1 Ustawy o prawach konsumenta). Konsumentowi pomaga przy tym domniemanie, że brak zgodności ujawniony w tym okresie istniał już w chwili dostarczenia. To przedsiębiorca musi udowodnić, że było inaczej.
Zasady te obejmują również sprzedaż towarów używanych. W praktyce oznacza to, że konsument kupujący używany samochód od przedsiębiorcy (np. z komisu) korzysta z pełnej, dwuletniej ochrony - inaczej niż przy zakupie pojazdu od osoby prywatnej, gdzie obowiązuje opisana wyżej rękojmia z Kodeksu cywilnego, którą strony mogą modyfikować.
Rodzaje umów kupna sprzedaży
Można wyróżnić wiele szczególnych rodzajów sprzedaży, między innymi:
- sprzedaż rzeczy ruchomych - rzeczami ruchomymi są rzeczy niebędące nieruchomościami, np. samochód, ubrania, urządzenie elektroniczne itp.,
- sprzedaż nieruchomości - nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), budynki trwale związane z gruntem oraz części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności,
- sprzedaż na raty,
- sprzedaż na próbę,
- sprzedaż z zastrzeżeniem własności sprzedanej rzeczy ruchomej do czasu uiszczenia ceny,
- sprzedaż z zastrzeżeniem prawa odkupu,
- sprzedaż z zastrzeżeniem prawa pierwokupu.
Do najpopularniejszych i najpowszechniejszych umów należy zaliczyć sprzedaż rzeczy ruchomych. Na szczególne uwzględnienie zasługuje umowa kupna sprzedaży auta.
Umowa kupna sprzedaży samochodu
Umowa kupna sprzedaży samochodu nie została uregulowana odrębnie w przepisach Kodeksu cywilnego, ponadto przepisy szczególne nie wymagają zachowania żadnej szczególnej formy umowy kupna sprzedaży samochodu. W związku z tym umowa kupna samochodu może być zawarta w dowolnej formie, lecz zalecane jest zawarcie jej w formie pisemnej i jest to najpowszechniejsza forma zawierania takich umów.
Umowa kupna sprzedaży samochodu w formie pisemnej będzie potrzebna przy rejestracji pojazdu, a także wszędzie tam, gdzie trzeba wykazać własność pojazdu. Umowa na piśmie pozwala też dokładnie opisać samochód. Warto zadbać o to, by znalazły się w niej wszystkie istotne informacje o samym aucie, cenie samochodu i danych stron - i by całość była skonstruowana poprawnie.
Jaką treść powinna mieć umowa kupna sprzedaży samochodu?
W ramach swojej treści umowa kupna sprzedaży samochodu powinna zawierać niezbędne dane dotyczące:
- miejsca oraz daty zawarcia umowy sprzedaży samochodu, w tym godziny zakupu samochodu (ma to znaczenie np. dla odpowiedzialności za wykroczenia drogowe popełnione danego dnia),
- stron - w taki sposób, by można było zidentyfikować strony umowy; jeśli pojazd ma współwłaścicieli, należy wpisać dane wszystkich współwłaścicieli, a jeśli umowa kupna sprzedaży samochodu jest zawierana w imieniu innej osoby, należy dołączyć do niej upoważnienie od osoby, na której rzecz jest zawierana umowa, dla osoby podpisującej umowę,
- pojazdu - w szczególności marka, model, kolor, rok produkcji, numer VIN, numer rejestracyjny, przebieg (z podaniem jednostek, w których liczony jest przebieg samochodu), warto także wpisać numer silnika itp. oraz wszelkie uwagi dotyczące stanu pojazdu w chwili zawarcia umowy, a do umowy warto dołączyć dokumentację z przeglądu samochodu,
- ceny samochodu - kwotę warto wpisać zarówno cyframi, jak i słownie, wraz ze wskazaniem sposobu płatności (gotówka lub przelew) i terminu płatności.
Umowa wymaga także podpisów obu stron (lub ich przedstawicieli) - na każdym egzemplarzu.
Umowa kupna sprzedaży samochodu może być modyfikowana przez strony w zasadzie w sposób dowolny. Strony mają możliwość wpisania w jej treści dodatkowych informacji według własnych potrzeb oraz uznania. W szczególności strony mogą do niej wpisać oświadczenia dotyczące wiedzy o wadach pojazdu oraz jego stanie prawnym.
Strony mogą też skorzystać z gotowego wzoru - przykładową treść umowy zamieszczam poniżej. Taki sam schemat sprawdzi się zresztą przy sprzedaży motocykla czy przyczepy. Trzeba tylko pamiętać, żeby wzór dostosować do konkretnej transakcji, a nie podpisywać go bezrefleksyjnie.
Jakie obowiązki stron wynikają z umowy kupna sprzedaży samochodu?
Umowa kupna sprzedaży samochodu zobowiązuje sprzedawcę do przeniesienia własności auta i jego wydania, a kupującego - do odbioru samochodu i zapłaty ceny.
Warto pamiętać, że obowiązek wydania samochodu wiąże się z obowiązkiem wydania wraz z nim dokumentów dotyczących samochodu. W szczególności:
- dowodu rejestracyjnego auta,
- karty pojazdu, jeżeli była wydana (od 4 września 2022 r. karty pojazdu nie są już wydawane),
- dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia OC (polisy OC) wraz z potwierdzeniem opłacenia składki.
Przy sprzedaży samochodu sprowadzonego z zagranicy należy wydać także dowód uiszczenia opłat obowiązkowych z tym związanych, np. opłaty celnej czy podatków. Ponadto, jeżeli jest to konieczne do korzystania z samochodu, sprzedawca powinien do samochodu dołączyć instrukcję jego obsługi oraz udzielić wszelkich informacji potrzebnych do korzystania z auta.
Wydanie auta powinno nastąpić w miejscu i czasie, który określa umowa sprzedaży samochodu. Jeśli sprzedawca pojazdu będzie opóźniał się z wydaniem samochodu, wówczas można wyznaczyć mu dodatkowy termin do wydania auta. Po jego bezskutecznym upływie będzie można odstąpić od umowy.
Jeżeli natomiast to kupujący nie odbierze auta, sprzedawca będzie mógł oddać samochód na przechowanie na koszt i niebezpieczeństwo kupującego, a w określonych przypadkach - nawet sprzedać go na rachunek kupującego.
Cenę należy zapłacić co do zasady równocześnie z wydaniem samochodu. Ponadto po związaniu się umową sprzedaży samochodu strony powinny dopełnić szeregu formalności, m.in. sprzedający powinien w terminie 30 dni zgłosić zbycie pojazdu w wydziale komunikacji oraz poinformować ubezpieczyciela, natomiast kupujący ma obowiązek przerejestrować pojazd na siebie w terminie 30 dni od zakupu (za niedopełnienie tego obowiązku grozi kara pieniężna) oraz rozliczyć podatek od czynności cywilnoprawnych.
Jaką odpowiedzialność za wady ponosi sprzedawca samochodu?
Sprzedawca odpowiada wobec kupującego za stan sprzedawanego auta, ale podstawa tej odpowiedzialności zależy od tego, kto komu sprzedaje pojazd. Przy sprzedaży między osobami prywatnymi oraz między przedsiębiorcami jest to rękojmia za wady z Kodeksu cywilnego. Gdy pojazd sprzedaje przedsiębiorca (np. komis lub dealer) konsumentowi, zastosowanie mają opisane wyżej przepisy o niezgodności towaru z umową z Ustawy o prawach konsumenta.
W ramach rękojmi sprzedawca samochodu odpowiada za wady fizyczne, które istniały w chwili wydania auta lub wynikły z przyczyny tkwiącej w nim w tej chwili (art. 559 Kodeksu cywilnego), oraz za wady prawne. Typowe wady fizyczne pojazdu to cofnięty licznik, zatajona przeszłość powypadkowa, ukryta korozja czy usterki silnika istniejące już przy sprzedaży. Wadą prawną będzie natomiast np. samochód pochodzący z kradzieży albo obciążony zastawem rejestrowym. Wadą nie jest za to zwykłe zużycie eksploatacyjne, którego przy aucie używanym należy się po prostu spodziewać - rękojmia obejmuje jednak zarówno auta nowe, jak i używane.
Sprzedawca nie odpowiada za wady, o których kupujący wiedział w chwili zawarcia umowy (art. 557 § 1 Kodeksu cywilnego). Dlatego tak istotne są oświadczenia wpisywane do umowy - w obrocie prywatnym często spotyka się klauzulę, że kupujący zna stan techniczny pojazdu. Strony mogą też rękojmię ograniczyć albo wyłączyć (art. 558 § 1 Kodeksu cywilnego). Trzeba jednak pamiętać, że ani taka klauzula, ani wyłączenie rękojmi nie ochronią sprzedawcy, który wadę podstępnie zataił (art. 558 § 2 Kodeksu cywilnego) - np. cofnął licznik albo zamaskował ślady poważnej naprawy blacharskiej.
Na podstawie rękojmi kupujący może żądać:
- obniżenia ceny samochodu,
- odstąpienia od umowy - o ile wada auta jest istotna,
- wymiany wadliwego auta (co przy konkretnym używanym pojeździe, jako rzeczy oznaczonej co do tożsamości, rzadko wchodzi w grę),
- usunięcia wady auta,
- naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o wadzie (art. 566 § 1 Kodeksu cywilnego).
Terminy są takie, jak opisano wyżej: rękojmia obejmuje wady stwierdzone przed upływem 2 lat od wydania pojazdu, a roszczenia przedawniają się z upływem roku od dnia stwierdzenia wady.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy samochód od przedsiębiorcy (z komisu, od dealera czy od firmy wyprzedającej flotę) kupuje konsument. Wtedy zamiast rękojmi stosuje się opisane wyżej przepisy o niezgodności towaru z umową (niezależnie od tego, czy auto jest nowe, czy używane). Pojazd musi przy tym odpowiadać nie tylko samej umowie, ale i publicznym zapewnieniom sprzedawcy, w tym treści ogłoszenia (art. 43b ust. 2 Ustawy o prawach konsumenta). Jeżeli więc samochód reklamowany jako bezwypadkowy okazuje się autem po poważnej szkodzie albo rzeczywisty przebieg odbiega od deklarowanego, mamy do czynienia z brakiem zgodności towaru z umową.
Konsument może w takiej sytuacji żądać w pierwszej kolejności naprawy lub wymiany na koszt sprzedawcy, a jeżeli te środki zawiodą - obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy. Przedsiębiorca odpowiada za brak zgodności ujawniony w ciągu 2 lat od wydania pojazdu i przez cały ten okres działa domniemanie, że usterka istniała już w chwili zakupu - to komis musi udowodnić, że było inaczej. Odpowiedzialności tej nie można umownie wyłączyć: klauzule w rodzaju "pojazd używany, kupujący nie może reklamować" są wobec konsumenta nieważne. Przedsiębiorca może natomiast uwolnić się od odpowiedzialności za konkretną, znaną usterkę, jeżeli przed zakupem wyraźnie poinformował konsumenta, że dana cecha auta odbiega od wymogów zgodności z umową, a konsument wyraźnie i odrębnie to zaakceptował (art. 43b ust. 4 Ustawy) - dlatego tak ważne jest dokładne opisanie stanu pojazdu w umowie. Naturalne zużycie części eksploatacyjnych w aucie używanym nie stanowi natomiast niezgodności z umową.
Wzór umowy kupna sprzedaży
Poniższy wzór treści, jaką powinna zawierać umowa kupna sprzedaży samochodu, jest przykładowy - możesz zmodyfikować poniższy wzór według swoich potrzeb.
UMOWA KUPNA SPRZEDAŻY SAMOCHODU
zawarta w......................................... w dniu..................................................... roku,
pomiędzy:
..................................................................................................., zam. .............................................................. w......................................, PESEL:................................................, legitymującym się dowodem osobistym seria i numer.....................................................,
zwanym dalej Sprzedającym
oraz
..................................................................................................., zam. .............................................................. w......................................, PESEL:................................................, legitymującym się dowodem osobistym seria i numer.....................................................,
zwanym dalej Kupującym,
zwanymi łącznie dalej Stronami
§ 1
Przedmiotem umowy jest sprzedaż samochodu osobowego:
marka:
model:
kolor:
rok produkcji:
numer rejestracyjny:
numer silnika:
numer VIN:
przebieg samochodu (w kilometrach):
§ 2
Sprzedający oświadcza, że ......................................................................................................
Ponadto Sprzedający oświadcza, że.........................................................................................
§ 3
Cena sprzedaży samochodu wynosi: ...................................................złotych (słownie:..............................)
§ 4
Kupujący oświadcza, że ...........................................................................................................
§ 5
Niniejszą umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.
§ 6
W sprawach nieuregulowanych niniejszą umową stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
...............................................................
Sprzedający
...............................................................
Kupujący
Załączniki do umowy:
1..............................................................
2..............................................................
3..............................................................
Umowa kupna sprzedaży - najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy po zakupie samochodu trzeba zapłacić podatek PCC?
Tak. Kupując pojazd od osoby prywatnej, nabywca ma obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2% wartości rynkowej pojazdu. W tym celu należy złożyć deklarację PCC-3 i zapłacić podatek w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. Zwolniony z PCC jest zakup rzeczy ruchomej o wartości rynkowej nieprzekraczającej 1000 zł.
Podatek PCC nie wystąpi natomiast, gdy sprzedającym jest przedsiębiorca, a sprzedaż jest udokumentowana fakturą (w tym fakturą VAT-marża) - transakcja opodatkowana podatkiem VAT lub z niego zwolniona co do zasady nie podlega PCC.
Co dzieje się z polisą OC po sprzedaży pojazdu?
Wraz z pojazdem na kupującego przechodzą prawa i obowiązki z umowy ubezpieczenia OC. Nabywca może korzystać z polisy OC zbywcy do końca okresu, na jaki została zawarta (polisa nie przedłuży się automatycznie), albo wypowiedzieć ją i zawrzeć własną umowę OC - ubezpieczyciel może przy tym dokonać rekalkulacji składki. Sprzedający powinien natomiast powiadomić ubezpieczyciela o zbyciu pojazdu w terminie 14 dni, podając dane nabywcy - do czasu zawiadomienia odpowiada solidarnie z nabywcą za zapłatę składki.
Jakie formalności czekają strony po podpisaniu umowy kupna sprzedaży samochodu?
Sprzedający zgłasza zbycie pojazdu w wydziale komunikacji w terminie 30 dni od dnia sprzedaży samochodu oraz zawiadamia ubezpieczyciela. Kupujący ma natomiast obowiązek złożyć wniosek o rejestrację pojazdu (przerejestrowanie) w terminie 30 dni od dnia zakupu - niedopełnienie tego obowiązku zagrożone jest karą pieniężną. Do wniosku należy dołączyć umowę kupna sprzedaży samochodu oraz dowód rejestracyjny.
Kupujący składa również deklarację PCC-3 i płaci podatek w terminie 14 dni (chyba że transakcja nie podlega PCC). Warto zachować egzemplarz umowy - będzie potrzebny przy każdej z tych formalności.
Czy zamiast umowy wystarczy faktura?
Jeżeli pojazd jest kupowany od przedsiębiorcy (np. z komisu lub od dealera), transakcję dokumentuje zazwyczaj faktura, która pełni wtedy rolę dowodu zawarcia umowy sprzedaży i podstawy rejestracji pojazdu. W obrocie prywatnym dokumentem tym jest umowa kupna sprzedaży - to na jej podstawie kupujący przerejestruje pojazd i rozliczy PCC. Niezależnie od formy dokumentu warto zadbać o dokładne opisanie przedmiotu sprzedaży i jego stanu technicznego.
⚖️ Pomoc prawna w Krakowie
Pomagam w sporach dotyczących umów sprzedaży - wady rzeczy i pojazdów, rękojmia, odstąpienie od umowy, rozliczenia między stronami.