Autor: adwokat Wojciech Rudzki·Ostatnia aktualizacja: 31 lipca 2026Dziedziczenie ustawowe
Dziedziczenie ustawowe to podstawowa forma dziedziczenia. Dziedziczenie ustawowe może dotyczyć całości albo części spadku. Jest możliwe wtedy kiedy co do całości albo części spadku nie sporządzono testamentu.
Polskie prawo nie przewiduje, że spadek nie zostanie odziedziczony przez nikogo - w ostateczności spadek przypada Skarbowi Państwa.
Ten artykuł przyda się każdemu, kto chce ustalić, komu przypadnie spadek po zmarłym członku rodziny. Po przeczytaniu tego artykułu poznasz odpowiedzi między innymi na następujące pytania:
- jakie osoby są kolejno uprawnione do dziedziczenia ustawowego?
- kiedy spadek przypada dzieciom, a kiedy małżonkowi spadkodawcy?
- kiedy spadek przypada dla rodziców, a kiedy dla rodzeństwa spadkodawcy?
- kiedy spadek przypada dziadkom spadkodawcy?
Dziedziczenie ustawowe - informacje podstawowe
Kiedy dojdzie do dziedziczenia ustawowego?
Dziedziczenie ustawowe jest jednym ze sposobów dziedziczenia po zmarłym (obok dziedziczenia testamentowego). Powołanie do dziedziczenia następuje wtedy wprost z przepisów ustawy. Do dziedziczenia ustawowego dochodzi w dwóch przypadkach (art. 926 § 2 Kodeksu cywilnego):
- gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu (albo testament nie wywołuje skutków prawnych)
- gdy żadna z osób, które powołał w testamencie do spadku nie chce lub nie może być spadkobiercą
Dziedziczenie ustawowe może dotyczyć zarówno całości spadku, jak i jego części.
Dziedziczenie ustawowe części spadku nastąpi wtedy, gdy przynajmniej część spadku jest dziedziczona w ramach dziedziczenia testamentowego. W takim przypadku jedna i ta sama osoba może dziedziczyć część spadku na podstawie testamentu, a część w ramach dziedziczenia ustawowego.
Na przykład: jeżeli ojciec ma dwójkę dzieci (syna i córkę) i sporządzi testament powołujący córkę do połowy spadku, to druga połowa spadku będzie dziedziczona po połowie przez syna i córkę (zakładając, że dzieci są jedynymi osobami uprawnionymi do dziedziczenia ustawowego).
Kiedy nie dojdzie do dziedziczenia ustawowego?
Dziedziczenie ustawowe jest w polskim prawie zasadą. Dziedziczenie ustawowe nie nastąpi tylko w przypadku, w którym spadkodawca pozostawił po sobie testament, w którym skutecznie powołał osobę lub osoby do dziedziczenia testamentowego całego spadku.
Warto pamiętać o tym, że polskie prawo nie dopuszcza sytuacji, w której spadek nie zostanie przez nikogo odziedziczony.
Nawet jeżeli zmarły nie posiada żadnej rodziny, dziedziczenie ustawowe dojdzie do skutku - spadek zostanie odziedziczony przez gminę ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy albo Skarb Państwa.
Na czym polega dziedziczenie testamentowe?
Omawiając dziedziczenie ustawowe należy przynajmniej wstępnie wyjaśnić czym jest dziedziczenie testamentowe.
Dziedziczenie testamentowe jest drugą obok dziedziczenia ustawowego drogą do rozporządzenia majątkiem zmarłego. Do powołania do dziedziczenia testamentowego dochodzi poprzez sporządzenie testamentu.
Testament jest jedynym dopuszczalnym ustawowo rozporządzeniem majątkiem na wypadek śmierci spadkodawcy, bywa także nazywany wyrazem ostatniej woli spadkodawcy. Testament można sporządzić własnoręcznie, w formie aktu notarialnego albo urzędowo - poprzez oświadczenie ostatniej woli wobec kierownika urzędu stanu cywilnego (lub innego urzędnika) w obecności dwóch świadków. Więcej na ten temat znajdziesz w artykule dotyczącym testamentu. Testament oprócz powołania do dziedziczenia może zawierać inne rozrządzenia spadkowe - np. zapis windykacyjny (przepisy Prawa bankowego przewidują także zapis bankowy, który nie jest jednak rodzajem testamentu).
Osoby najbliższe pominięte przy dziedziczeniu (np. w testamencie powołującym do spadku kogoś innego) mogą natomiast dochodzić zachowku. Prawo do zachowku przysługuje zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Zachowek polega na możliwości żądania od spadkobierców spełnienia określonego świadczenia majątkowego (zapłaty sumy pieniężnej).
Zachowek wynosi połowę wartości udziału spadkowego w większości przypadków. W przypadku małoletnich lub trwale niezdolnych do pracy zachowek wynosi dwie trzecie wartości tego udziału.
Zachowek można też uzupełnić, jeżeli uprawniony nie otrzymał go w całości w spadku albo w darowiznach. Roszczenie o zachowek przedawnia się po pięciu latach od ogłoszenia testamentu (a przy dziedziczeniu ustawowym - od otwarcia spadku).
Kto jest uprawniony do dziedziczenia ustawowego?
Kodeks cywilny w przepisach art. 931-935 wprowadza podział spadkobierców ustawowych na 6 grup:
- małżonek i dzieci spadkodawcy (jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy który by mu przypadał otrzymują jego zstępni)
- małżonek oraz rodzice spadkodawcy (gdy spadkodawca w momencie śmierci nie był w związku małżeńskim, to rodzice spadkodawcy są wyłącznymi spadkobiercami; spadkobiercami mogą być także sam małżonek albo sami rodzice)
- małżonek oraz rodzeństwo spadkodawcy i zstępni tego rodzeństwa (możliwe jest także dziedziczenie wyłącznie przez rodzeństwo i zstępnych rodzeństwa)
- dziadkowie spadkodawcy (ewentualnie zstępni dziadków)
- pasierbowie, czyli dzieci małżonka spadkodawcy, ale pod warunkiem, że w momencie otwarcia spadku ich rodzice już nie żyją
- gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarb Państwa, jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Polsce nie da się ustalić albo miejsce to znajdowało się za granicą.
Każda kolejna grupa osób uprawnionych do dziedziczenia ustawowego przystępuje do dziedziczenia wtedy, kiedy brak jest osób uprawnionych do dziedziczenia z grupy poprzedniej.
Dziedziczenie ustawowe małżonka spadkodawcy
Kiedy spadek przypada małżonkowi spadkodawcy?
Dziedziczenie ustawowe małżonka ma miejsce w ramach 3 grup spadkobierców ustawowych:
- wspólnie z dziećmi (grupa 1)
- wspólnie z rodzicami (grupa 2)
- wspólnie z rodzeństwem (grupa 3)
Jeżeli małżonek dochodzi do dziedziczenia razem z dziećmi spadkodawcy, to dziedziczą oni w częściach równych. Jest od tego jeden wyjątek - część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Z przyczyn oczywistych wyjątek ten ma zastosowanie, gdy spadkodawca pozostawił po sobie co najmniej czwórkę dzieci.
Jeśli małżonek spadkodawcy dziedziczy razem z rodzicami spadkodawcy albo razem z jednym z rodziców spadkodawcy i jego rodzeństwem (ewentualnie zstępnymi rodzeństwa), to w obu tych przypadkach udział spadkowy małżonka wynosi połowę spadku.
Małżonek może także dziedziczyć spadek samodzielnie. Dojdzie do tego w braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy - wtedy cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy (art. 933 § 2 Kodeksu cywilnego).
Jakie są dodatkowe uprawnienia małżonka w przypadku dziedziczenia ustawowego?
W przypadku dziedziczenia ustawowego małżonka, oprócz udziału w spadku, który przysługuje małżonkowi, przewidziane są dodatkowe uprawnienia:
- prawo do wstąpienia w umowę najmu lokalu zmarłego małżonka, jeśli do tej pory nie był jego najemcą (art. 691 kodeksu cywilnego)
- uprawnienie do zamieszkiwania w mieszkaniu spadkodawcy oraz korzystania z urządzeń domowych przez okres 3 miesięcy od momentu otwarcia spadku (art. 923 kodeksu cywilnego)
- prawo żądania (ponad swój udział) przedmiotów urządzenia domowego wchodzących w skład spadku, z których to małżonek za życia spadkodawcy korzystał wspólnie z nim lub sam (art. 939 kodeksu cywilnego)
Czy rozdzielność majątkowa (intercyza) wpływa na dziedziczenie ustawowe małżonka?
Małżonkowie najczęściej pozostają w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Wspólność majątkowa obowiązuje tak długo, jak małżonkowie nie podejmą w tym zakresie odmiennej decyzji.
W szczególności, małżonkowie mogą zawrzeć w formie aktu notarialnego umowę wprowadzającą ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej (co potocznie określane jest jako intercyza).
Wspólność majątkowa ustaje z chwilą śmierci jednego z małżonków. Małżonek, który pozostaje przy życiu jest zasadniczo uprawniony do 1/2 majątku objętego wspólnością majątkową.
Natomiast pozostała część majątku objętego wspólnością majątkową wchodzi w skład spadku i dziedziczą ją wszyscy spadkobiercy ustawowi, w tym małżonek spadkodawcy.
Małżonkowie coraz częściej decydują się na wprowadzenie w małżeństwie rozdzielności majątkowej. Należy pamiętać o tym, że rozdzielność majątkowa nie zmienia zasad dziedziczenia ustawowego, w szczególności nie wyłącza drugiego małżonka od dziedziczenia.
W takim przypadku małżonek będzie uprawniony do dziedziczenia majątku osobistego drugiego małżonka na ogólnych zasadach wynikających z dziedziczenia ustawowego (z uwzględnieniem kolejności i grup dziedziczenia ustawowego wskazanych powyżej).
Czy rozwód i separacja wpływa na dziedziczenie ustawowe małżonka?
Rozwód oraz separacja wyłączają dziedziczenie ustawowe małżonka.
Skutek taki następuje na mocy orzeczenia sądu - od momentu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód (orzeczenia rozwodu), czyli ostatecznego zakończenia postępowania sądowego (co następuje albo na skutek rozpoznania apelacji albo na skutek braku jej wniesienia).
Wyłączenie małżonka spadkodawcy pozostającego w separacji od dziedziczenia ustawowego wynika z art. 935¹ Kodeksu cywilnego.
Jeżeli pomiędzy małżonkami było prowadzone postępowanie o rozwód lub o separację, ale nie zostało ono prawomocnie zakończone, to możliwe jest wyłączenie pozostałego przy życiu małżonka od dziedziczenia ustawowego. Zgodnie z art. 940 Kodeksu cywilnego, jest to możliwe tylko w jednym przypadku - spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z winy pozostałego przy życiu małżonka, a żądanie to było uzasadnione.
Wymaga to jednak przeprowadzenia dodatkowego postępowania o wyłączenie małżonka od dziedziczenia ustawowego. Pozew w tej sprawie może wnieść każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem. Pozew można wnieść w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dany spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, jednak nie później niż w terminie 1 roku od dnia otwarcia spadku.
Separacja faktyczna nie wyłącza małżonka spadkodawcy pozostającego przy życiu od dziedziczenia. O separacji faktycznej mówi się wtedy, kiedy pomiędzy małżonkami ustały wszystkie więzi (kiedy wspólne pożycie małżonków ustało, w szczególności jeżeli od wielu lat nie mieszkają ze sobą) i stan taki utrzymuje się przez długi czas, ale rozpad małżeństwa nie został potwierdzony wyrokiem orzekającym rozwód albo separację.
W takim przypadku możliwe jest pozbawienie drugiego małżonka dziedziczenia poprzez jego wydziedziczenie albo uznanie go przez sąd za niegodnego dziedziczenia.
W listopadzie 2023 roku wprowadzony został art. 928 § 1 pkt 5 Kodeksu cywilnego przewidujący możliwość uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia w przypadku uporczywego uchylania się od wykonywania obowiązku pieczy nad spadkodawcą, w szczególności wynikającego z małżeńskiego obowiązku wzajemnej pomocy.
Jak nieistnienie albo unieważnienie małżeństwa wpływa na dziedziczenie ustawowe?
W przypadku małżeństwa nieistniejącego, czyli związku z punktu widzenia przepisów prawa uznawanego za niezawarty, dziedziczenie ustawowe małżonka nie dochodzi do skutku.
Natomiast, gdy zawarto małżeństwo mimo ustawowych przeszkód do jego zawarcia, to śmierć jednego z małżonków wyłącza możliwość jego unieważnienia, a co za tym idzie - małżonek, który pozostał przy życiu dochodzi do dziedziczenia ustawowego.
Dopuszczalne są od tego dwa odstępstwa, o których mówi art. 13 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
- jeśli zawarto małżeństwo między krewnymi
- jeśli jeden z małżonków w chwili zawarcia małżeństwa pozostawał w innym związku małżeńskim
W sytuacjach, o których mowa dopuszczalne jest unieważnienie małżeństwa również po jego ustaniu z powodu śmierci jednego z małżonków.
Zgodnie z art. 13 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z takim powództwem może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny. Wyrok unieważniający małżeństwo powoduje wyłączenie małżonka od dziedziczenia ustawowego.
Jeśli wytoczy się powództwo o unieważnienie małżeństwa jeszcze za życia spadkodawcy, to jest dopuszczalne jego unieważnienie również po śmierci jednego z małżonków i to bez żadnych ograniczeń (art. 19 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), a unieważnienia takiego małżeństwa mogą dochodzić zstępni zmarłego (jego dzieci, wnuki itd.).
W procesie bierze udział kurator ustanowiony na miejsce zmarłego, a unieważnienie małżeństwa powoduje wyłączenie od dziedziczenia małżonka, który pozostał przy życiu.
Kiedy spadek przypada dzieciom i wnukom spadkodawcy?
Dzieci spadkodawcy dochodzą do dziedziczenia w pierwszej kolejności (grupa nr 1) - wspólnie z małżonkiem spadkodawcy (art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego).
Jeżeli spadkodawca nie pozostawił po sobie małżonka lub małżonek jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku (np. wskutek odrzucenia spadku albo uznania go za niegodnego dziedziczenia), to dzieci dziedziczą spadek samodzielnie.
Udział w spadku dzieci spadkodawcy jest równy - spadek przysługuje dzieciom w częściach równych. Wyjątkiem jest dziedziczenie ustawowe przez dzieci wspólnie z małżonkiem spadkodawcy - w takim przypadku (zgodnie z art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego) część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Na dziedziczenie ustawowe nie wpływa to, czy dzieci spadkodawcy pochodzą z małżeństwa, czy też ze związku pozamałżeńskiego, ani w jaki sposób ustalono pochodzenie dziecka (przez uznanie, czy też w drodze sądowego ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa). Niezależnie od pochodzenia dziecka oraz sposobu ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa spadek będzie przysługiwał dzieciom w częściach równych.
Jeśli spadkodawca miał dzieci, ale jedno z dzieci spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy dziecka spadkodawcy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom, czyli wnukom spadkodawcy (art. 931 § 2 Kodeksu cywilnego).
Wnuki spadkodawcy pochodzące od poszczególnych dzieci zastępują te dzieci w dziedziczeniu (dziedzicząc spadek w częściach równych w zakresie udziału przypadającego swojemu rodzicowi). Te same zasady stosuje się do dalszych zstępnych spadkodawcy - dalsi zstępni spadkodawcy (prawnuki itd.) wchodzą w miejsce swoich rodziców.
Dziedziczenie ustawowe następuje niezależnie od tego, czy dane dziecko utrzymywało relacje ze swoim rodzicem. Jeżeli rodzic chce pozbawić dziecko dziedziczenia, może sporządzić testament wydziedziczający dane dziecko.
Jeżeli taki testament nie zostanie sporządzony, możliwe jest uznanie dziecka za niegodne dziedziczenia. Zgodnie z art. 928 § 1 pkt 5 Kodeksu cywilnego (przepis wszedł w życie dopiero w listopadzie 2023 roku), możliwe jest uznanie dziecka za niegodne dziedziczenia jeżeli:
- dziecko uporczywie uchylało się od wykonywania wobec rodzica ustawowego obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową
- dziecko uporczywie uchylało się od wykonywania obowiązku pieczy nad spadkodawcą wynikającego z obowiązku wzajemnego szacunku i wspierania się rodzica i dziecka
Jak dziedziczą osoby adoptowane (przysposobione)?
Jeśli chodzi o osoby przysposobione (adoptowane), to traktowane są one tak jak dzieci spadkodawcy.
W przypadku przysposobienia pełnego osoba adoptowana dziedziczy po adoptującym i jego krewnych tak, jakby był jego dzieckiem (art. 936 § 1 Kodeksu cywilnego). Tak samo jest w przypadku dziedziczenia adoptującego po adoptowanym (dziedziczy jak rodzic).
Jeśli natomiast doszło do przysposobienia niepełnego (art. 937 Kodeksu cywilnego), to:
- przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym na równi z jego dziećmi, a zstępni przysposobionego dziedziczą po przysposabiającym na tych samych zasadach co dalsi zstępni spadkodawcy
- przysposobiony i jego zstępni nie dziedziczą po krewnych przysposabiającego, a krewni przysposabiającego nie dziedziczą po przysposobionym i jego zstępnych
- rodzice przysposobionego nie dziedziczą po przysposobionym, a zamiast nich dziedziczy po przysposobionym przysposabiający (poza tym przysposobienie nie narusza powołania do dziedziczenia wynikającego z pokrewieństwa)
Należy zaznaczyć, że w przypadku przysposobienia (adopcji) przysposobiony nie dziedziczy po swoich wstępnych naturalnych i ich krewnych, a osoby te nie dziedziczą po nim (art. 936 § 2 Kodeksu cywilnego). Ta reguła znajduje jednak wyjątek - jeżeli jeden małżonek adoptuje dziecko drugiego małżonka to dziedziczy on zarówno po wstępnych naturalnych, jak i przysposobionych (art. 936 § 3 Kodeksu cywilnego).
Kiedy spadek przypada rodzicom i rodzeństwu spadkodawcy?
W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice (art. 932 § 1 Kodeksu cywilnego). Rodzice spadkodawcy dochodzą do dziedziczenia ustawowego, jeżeli do dziedziczenia ustawowego nie dochodzą osoby powołane w pierwszej kolejności:
- dzieci oraz wnuki zmarłego (ewentualnie dalsi zstępni) - wtedy rodzice dziedziczą łącznie z małżonkiem spadkodawcy
- dzieci oraz wnuki zmarłego (ewentualnie dalsi zstępni) oraz małżonek spadkodawcy - wtedy rodzice dziedziczą spadek samodzielnie
Zgodnie z art. 932 § 2 Kodeksu cywilnego, każdemu z rodziców spadkodawcy dziedziczącemu wspólnie z małżonkiem spadkodawcy należy się jedna czwarta całości spadku (1/4).
W przypadku samodzielnego dziedziczenia ustawowego rodziców cały spadek przypada rodzicom spadkodawcy. W takim przypadku rodzice dziedziczą spadek w częściach równych, czyli po połowie (1/2).
Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jej małżonkiem, wynosi połowę spadku (art. 932 § 3 Kodeksu cywilnego). Podwyższony udział spadkowy matki spadkodawcy dotyczy matki w sensie prawnym, zatem nie stosuje się tego przepisu, gdy nie ustalono macierzyństwa.
Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy. Rodzeństwo spadkodawcy dziedziczy w częściach równych udział spadkowy, który przypadał zmarłemu rodzicowi (art. 932 § 4 Kodeksu cywilnego).
Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym (art. 932 § 5 Kodeksu cywilnego). Dziedziczenie zstępnych rodzeństwa spadkodawcy odbywa się według zasad, które dotyczą dalszych zstępnych spadkodawcy.
Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku (art. 932 § 6 Kodeksu cywilnego).
Cały spadek przypada jedynemu rodzicowi spadkodawcy pozostałemu przy życiu, jeżeli brak jest zstępnych spadkodawcy, małżonka spadkodawcy, drugiego rodzica spadkodawcy, rodzeństwa oraz zstępnych rodzeństwa.
Dziedziczenie ustawowe dziadków spadkodawcy i dalszych krewnych
Kiedy spadek przypada dziadkom spadkodawcy?
Spadek przypada dziadkom spadkodawcy w częściach równych w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy (art. 934 § 1 Kodeksu cywilnego). Udział spadkowy każdego z dziadków wynosi wtedy jedną czwartą spadku (przy czworgu żyjących dziadkach).
Kiedy dziedziczą dalsi krewni i pasierbowie spadkodawcy?
Jeżeli którekolwiek z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom - czyli wujom i ciotkom spadkodawcy (art. 934 § 2 Kodeksu cywilnego).
Jeżeli zaś dziecko któregokolwiek z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom (a więc wnukom) w częściach równych (art. 934 § 2¹ Kodeksu cywilnego).
Jeżeli żadne z dzieci i wnuków tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, nie mogło odziedziczyć spadku to udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych (art. 934 § 3 Kodeksu cywilnego).
Dziedziczenie ustawowe pasierbów jest możliwe w braku małżonka spadkodawcy i jego krewnych powołanych do dziedziczenia z ustawy (art. 934¹ Kodeksu cywilnego).
Spadek przypada wtedy w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku.
Kiedy spadek przypada gminie albo Skarbowi Państwa?
W braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu (art. 935 Kodeksu cywilnego). Gmina tworzy więc (wraz ze Skarbem Państwa) ostatnią grupę spadkobierców ustawowych.
Spadek przypada Skarbowi Państwa, jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Polsce nie da się ustalić albo mieszkał on za granicą. Gmina i Skarb Państwa nie mogą odrzucić spadku i nie składają oświadczenia o jego przyjęciu - dziedziczą zawsze z dobrodziejstwem inwentarza.
Co powinien zrobić spadkobierca ustawowy po śmierci spadkodawcy?
Dziedziczenie ustawowe nie oznacza, że spadkobierca musi zatrzymać spadek. Spadkobierca może przyjąć lub odrzucić spadek.
Oświadczenie o przyjęciu spadku lub o odrzuceniu spadku można złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (najczęściej od dnia otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy).
Przyjęcie spadku może być proste lub z ograniczeniem odpowiedzialności (z dobrodziejstwem inwentarza). Ma to duże znaczenie, ponieważ przyjęcie spadku wiąże się z odpowiedzialnością za długi spadkowe.
Brak oświadczenia w terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z odpowiedzialnością ograniczoną do wartości odziedziczonego majątku.
Odrzucenie spadku wyłącza spadkobiercę od dziedziczenia - jest wtedy traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku, a jego udział przechodzi na dalszych spadkobierców ustawowych (np. na jego dzieci). Więcej na ten temat znajdziesz w artykułach o przyjęciu spadku i o odrzuceniu spadku.
⚖️ Pomoc prawna w Krakowie
Dziedziczenie ustawowe - Kraków?
Doradzam przy dziedziczeniu ustawowym i innych sprawach spadkowych w Krakowie.