Postępowanie nakazowe i nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym

Postępowanie nakazowe to jeden z rodzajów postępowania w sprawach cywilnych. Prowadzone jest zawsze na wniosek powoda, jeżeli dysponuje on dokumentami uzasadniającymi wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Najczęściej takim dokumentem jest weksel, dokument uznania długu albo umowa oraz potwierdzenie spełnienia świadczenia w transakcji handlowej pomiędzy przedsiębiorcami. Po przeczytaniu tego artykułu poznasz odpowiedzi między innymi na następujące pytania:

  • w jakich wypadkach sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?

  • czym różni się postępowanie nakazowe od postępowania upominawczego?

  • jaka jest wysokość opłaty od pozwu w postępowaniu nakazowym?

  • ile kosztuje wniesienie zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym?

  • jak wygląda postępowanie po wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty?

  • co to znaczy, że nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym jest tytułem zabezpieczenia?

Postępowanie nakazowe jest jednym z rodzajów postępowania cywilnego

Postępowanie nakazowe - informacje podstawowe

Postępowanie nakazowe jest jednym z rodzajów postępowania cywilnego. Polega ono na tym, że sąd, na podstawie pozwu i załączonych do niego dokumentów uzasadniających żądanie pozwu, wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Postępowanie nakazowe regulowane jest przez przepisy art. 484¹-497 Kodeksu postępowania cywilnego, a w zakresie wspólnym dla wszystkich nakazów zapłaty - także przez art. 480¹-480⁴ Kodeksu postępowania cywilnego.

Nakaz zapłaty sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron (art. 480⁴ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Czynności w sprawie, z wyłączeniem prowadzenia rozprawy i wydania wyroku, może wykonywać także referendarz sądowy. Odrębnym, uproszczonym trybem rozpoznania drobniejszych spraw jest natomiast postępowanie uproszczone.

Co istotne, nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydaje się wyłącznie na wniosek powoda zgłoszony w pozwie (art. 484¹ Kodeksu postępowania cywilnego). W związku z tym jest to postępowanie o charakterze fakultatywnym, a w celu wydania nakazu zapłaty należy umieścić stosowną wzmiankę w pozwie. Jeżeli powód nie zgłosi wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowaniu nakazowym, sąd rozpozna sprawę w postępowaniu zwykłym lub postępowaniu upominawczym (które prowadzone jest z urzędu, a więc bez zgłaszania wniosku).

Opłaty sądowe w postępowaniu nakazowym są niższe niż w przypadku innych postępowań cywilnych. Od pozwu spełniającego przesłanki do rozpoznania w postępowaniu nakazowym pobiera się bowiem tylko czwartą część opłaty sądowej (art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Przy roszczeniach przekraczających 20.000 złotych - od których opłata wynosi standardowo 5% wartości przedmiotu sporu - oznacza to opłatę w wysokości 1,25% żądania. Opłata częściowa nie może jednak wynosić mniej niż 30 złotych (art. 20 ust. 1 tej ustawy).

Jakie są podstawy do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym?

Sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, gdy powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych (art. 480¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego), a fakty uzasadniające dochodzone roszczenie są udowodnione jednym z dokumentów wskazanych w Kodeksie postępowania cywilnego:

  1. dołączonym do pozwu dokumentem urzędowym

  2. zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem

  3. wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu

  4. należycie wypełnionym wekslem lub czekiem

  5. dołączonej do pozwu umowy, dowodu spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego, dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku (w przypadku transakcji handlowej pomiędzy przedsiębiorcami)

Powód, który dochodzi roszczenia pieniężnego powinien podać konkretną kwotę w walucie polskiej. Tylko wyjątkowo można podać kwotę w walucie obcej. Rzeczami zamiennymi są rzeczy oznaczone co do gatunku.

Dokument urzędowy

Zgodnie z art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, dokumentami urzędowymi są dokumenty sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania. Dokumenty takie stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.

Przykładem dokumentu urzędowego, który może stanowić podstawę do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest wyrok sądowy, protokół z rozprawy sądowej, akt notarialny, sporządzony przez komornika sądowego spis inwentarza, a także decyzja administracyjna.

Podstawą wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym może być podpisana faktura VAT

Zaakceptowany przez dłużnika rachunek

Podstawę wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym może stanowić zaakceptowany przez dłużnika rachunek. Mowa tu np. o rachunku, fakturze bądź nocie obciążeniowej, która została bez zastrzeżeń podpisana przez dłużnika bądź przez umocowaną przez niego osobę.

Podpis oznacza w tym przypadku akceptację przez dłużnika stwierdzonego w rachunku zobowiązania. Jednocześnie, podkreślić należy, że samo przyjęcie rachunku przez dłużnika (np. odebranie przez niego listu zawierającego fakturę i zapoznanie się z nim) nie może jeszcze zostać uznane za akceptację tego rachunku.

Wezwanie do zapłaty i pisemne oświadczenie dłużnika o uznaniu długu

Kolejną sytuacją, w której możliwe jest wydanie przez sąd nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest złożenie przez dłużnika pisemnego oświadczenia o uznaniu przez niego długu. Oświadczenie takie może zostać złożone zarówno w formie umowy pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem (tzw. uznanie właściwe), jak też i samego oświadczenia wiedzy dłużnika (tzw. uznanie niewłaściwe).

Weksel lub czek

Zgodnie z art. 485 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd wydaje także nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości.

W przypadku przejścia na powoda praw z weksla lub czeku, do wydania nakazu niezbędne jest również przedstawienie dokumentów uzasadniających roszczenie, o ile przejście tych praw na powoda nie wynika bezpośrednio z weksla lub czeku.

Jeżeli dłużnikiem jest konsument, niezbędne jest przedstawienie wraz z pozwem umowy, z której wynika roszczenie zabezpieczone wekslem, wraz z deklaracją wekslową i załącznikami. W treści pozwu skierowanego przeciwko osobie fizycznej zamieszcza się oświadczenie o tym, czy roszczenie dochodzone pozwem powstało w związku z umową zawartą z konsumentem. Za złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia sąd może skazać na grzywnę powoda, jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 485 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeżeli natomiast do pozwu nie dołączono oryginału weksla lub czeku albo w pozwie brakuje wymaganego oświadczenia, przewodniczący wzywa powoda do ich złożenia pod rygorem zwrotu pozwu (art. 485 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego).

Weksel należy do papierów wartościowych. Na jego podstawie jedna strona bezwarunkowo zobowiązuje się spłacić określoną sumę wekslową w wyznaczonym stronie przeciwnej terminie. Czek jest natomiast swego rodzaju środkiem zapłaty. Wręcza się go zamiast pieniądza.

Umowa wraz z dowodem spełnienia świadczenia (transakcja pomiędzy przedsiębiorcami)

Ostatnią z podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest art. 485 § 2¹ Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje nakaz zapłaty również na podstawie:

  1. dołączonej do pozwu umowy

  2. dowodu spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego

  3. dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jeśli powód dochodzi należności zapłaty świadczenia pieniężnego lub odsetek w transakcjach handlowych określonych w ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych lub rekompensaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy, oraz na podstawie dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów odzyskiwania należności, jeśli powód dochodzi także zwrotu kosztów, o których mowa w art. 10 ust. 2 tej ustawy

Jeżeli pozwany wniósł zarzuty od nakazu zapłaty, sąd może uchylić lub utrzymać w mocy nakaz zapłaty po przeprowadzeniu rozprawy

Skutki wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym

W nakazie zapłaty sąd nakazuje pozwanemu, aby w terminie oznaczonym w nakazie zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo wniósł środek zaskarżenia (art. 480² § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). W przypadku nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym środkiem zaskarżenia są zarzuty od nakazu zapłaty. Termin do podjęcia jednej z tych czynności wynosi:

  1. jeden miesiąc od dnia doręczenia nakazu, jeżeli doręczenie nakazu pozwanemu miało miejsce w Polsce albo w innym kraju na terytorium Unii Europejskiej (art. 480² § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego)

  2. trzy miesiące od dnia doręczenia nakazu, jeżeli doręczenie nakazu pozwanemu miało miejsce poza terytorium Unii Europejskiej (art. 480² § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego)

Jeżeli pozwany nie chce zaskarżać nakazu zapłaty, powinien we wskazanym powyżej terminie zaspokoić roszczenie w całości (w tym z odsetkami) wraz z zasądzonymi kosztami postępowania. Pozwany, który w terminie wskazanym w nakazie zaspokoił roszczenie, nie musi podejmować żadnych dalszych czynności.

Nakaz zapłaty doręcza się stronom. Pozwanemu nakaz zapłaty doręcza się z odpisem pozwu, z odpisami załączników do pozwu oraz pouczeniem o terminie i sposobie zaskarżenia nakazu, a także o skutkach jego niezaskarżenia (art. 480² § 3 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeżeli po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, że doręczenie nakazu zapłaty ma nastąpić w miejscu, które uzasadnia inny termin zaskarżenia niż oznaczony w nakazie, sąd z urzędu wydaje postanowienie, którym zmienia nakaz w stosownym zakresie (art. 480² § 2¹ Kodeksu postępowania cywilnego). O zmianie nakazu zapłaty umieszcza się wzmiankę na oryginale nakazu, a dalsze odpisy i wypisy redaguje się w brzmieniu uwzględniającym postanowienie o zmianie nakazu. Z kolei jeżeli pozwany w chwili wniesienia pozwu nie miał zdolności sądowej, zdolności procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania, a braki te nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie postanowienie (art. 480² § 5 Kodeksu postępowania cywilnego).

Jeżeli nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym nie zostanie zaskarżony, będzie on miał skutki prawomocnego wyroku sądowego. Zgodnie z art. 480² § 4 Kodeksu postępowania cywilnego nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono środka zaskarżenia, ma skutki prawomocnego wyroku. Po nadaniu mu klauzuli wykonalności będzie możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego.

Nakaz zapłaty jako tytuł zabezpieczenia

Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności (art. 492 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Innymi słowy, wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest równoznaczne z wydaniem postanowienia o zabezpieczeniu. Kwota zasądzona nakazem wraz z wymagalnymi odsetkami stanowi sumę, której złożenie przez dłużnika na rachunek depozytowy Ministra Finansów wystarczy do zabezpieczenia. Jeżeli nakaz zobowiązuje do wydania rzeczy zamiennych, do zabezpieczenia wystarczy złożenie sumy równej wartości przedmiotu sporu. Co warto wiedzieć, wniesienie zarzutów od nakazu zapłaty nie skutkuje automatycznym uchyleniem zabezpieczenia. Będzie ono więc skuteczne aż do czasu wydania w sprawie prawomocnego wyroku. Powód, wnosząc o dokonanie zabezpieczenia, jest obowiązany wskazać sposób zabezpieczenia, a sąd może na wniosek pozwanego ograniczyć zabezpieczenie według swego uznania (art. 492 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego).

Szczególna zasada dotyczy nakazu wydanego na podstawie weksla lub czeku. Taki nakaz zapłaty staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia (art. 492 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego). W razie wniesienia zarzutów sąd może jednak na wniosek pozwanego wstrzymać wykonanie nakazu.

Dla porównania, nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym nie stanowi tytułu zabezpieczającego, a przysługującym od niego środkiem zaskarżenia jest sprzeciw (a nie zarzuty). W ramach postępowania upominawczego sąd może jednak udzielić zabezpieczenia na zasadach ogólnych wynikających z Kodeksu postępowania cywilnego. Istotna różnica dotyczy też skutków zaskarżenia - w postępowaniu upominawczym nakaz zapłaty traci moc w części zaskarżonej sprzeciwem (art. 505 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego), podczas gdy nakaz wydany w postępowaniu nakazowym mimo wniesienia zarzutów pozostaje w mocy.

Kiedy sąd nie wydaje nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym?

Nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym nie można wydać, jeżeli:

  • brak jest wniosku o jego wydanie (nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym jest wydawany wyłącznie na wniosek)

  • powód domaga się roszczenia, które nie nadaje się do trybu postępowania nakazowego (np. wydania nieruchomości)

  • gdy dołączone do pozwu dokumenty nie są dokumentami uzasadniającymi wydanie takiego nakazu (np. dołączono weksel, ale niewłaściwie wypełniony) lub nie dołączono do pozwu wszystkich wymaganych dokumentów

W przypadku braku podstaw do jego wydania sąd rozpoznaje sprawę według przepisów ogólnych lub w postępowaniu odrębnym właściwym dla danej sprawy - w szczególności w postępowaniu upominawczym - chyba że przepis szczególny przewiduje inny skutek, w szczególności umorzenie postępowania (art. 480¹ § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Tak samo dzieje się po utracie mocy lub uchyleniu nakazu zapłaty.

Od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym pozwany może wnieść zarzuty

Zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym

Od nakazu zapłaty pozwany może wnieść zarzuty (art. 493 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Skutkiem wniesienia zarzutów jest brak uzyskania przez nakaz zapłaty statusu prawomocnego wyroku sądowego. Po wniesieniu zarzutów sąd, który wydał zaskarżony nakaz zapłaty, musi ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę.

Nakaz zapłaty nie ulega jednak automatycznemu uchyleniu - obowiązuje on aż do zapadnięcia w sprawie prawomocnego wyroku. Jeżeli zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty postanowieniem i wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie (art. 493 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego). W innym przypadku sąd wydaje wyrok, którym w całości lub części utrzymuje nakaz zapłaty w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu.

W postępowaniu nakazowym obowiązek uiszczania opłaty sądowej jest uregulowany w zupełnie inny sposób niż w zwyczajnym postępowaniu. Powód wnoszący pozew płaci jedynie 1/4 opłaty sądowej (w typowej sytuacji wynoszącą 1,25% wysokości żądania), natomiast pozwany, wnosząc zarzuty od nakazu zapłaty, pokrywa pozostałą część opłaty sądowej w wysokości 3/4 należnej opłaty (w typowej sytuacji wynoszącej 3,75% wysokości żądania) - zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Przykładowo, jeżeli wysokość roszczenia wynosi 500.000 złotych, to opłata od pozwu wynosi 25.000 zł. Powód za wniesienie pozwu w postępowaniu nakazowym zapłaci 6.250 zł. Natomiast, jeżeli nakaz zapłaty zostanie wydany, a pozwany zechce wnosić od niego zarzuty, będzie musiał uiścić opłatę sądową w wysokości 18.750 złotych. Jeżeli jednak nakaz zapłaty został wydany przeciwko konsumentowi, od pozwanego konsumenta pobiera się opłatę od zarzutów w wysokości nie większej niż 750 złotych. Mechanizm ten opiera się na fakcie, że sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym jedynie na podstawie niezwykle mocnych dowodów (określonych precyzyjnie w Kodeksie postępowania cywilnego). Z tego powodu to na pozwanego przerzucono większość obowiązków, które wiążą się z udowodnieniem, że załączone przez powoda dokumenty są nieprawdziwe. Podmiotami uprawnionymi do wniesienia zarzutów są:

  1. pozwany

  2. interwenient uboczny po stronie pozwanego

  3. prokurator

  4. inny organ działający na takich samych zasadach jak prokurator

  5. właściwa organizacja pozarządowa

Środek zaskarżenia od nakazu zapłaty wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty (art. 480³ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Jak wspominałem już we wcześniejszej części tego artykułu, termin do wniesienia zarzutów wynosi 1 miesiąc od dnia doręczenia nakazu pozwanemu (jeżeli doręczono go w Polsce albo na terytorium Unii Europejskiej) albo 3 miesiące od dnia doręczenia nakazu pozwanemu (jeżeli doręczono go poza terytorium Unii Europejskiej). Zarzuty powinny być wniesione w formie pisma procesowego. Natomiast w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić zarzuty ustnie do protokołu (art. 466 Kodeksu postępowania cywilnego). Pismo zawierające zarzuty powinno czynić zadość ogólnym warunkom stawianym dla pisma procesowego (art. 126 i następne Kodeksu postępowania cywilnego). Oprócz tego w piśmie zawierającym środek zaskarżenia od nakazu zapłaty pozwany powinien zawrzeć:

  1. oznaczenie zakresu zaskarżenia przez określenie, czy nakaz zapłaty jest zaskarżony w całości, czy w części

  2. wskazanie zarzutów stawianych nakazowi zapłaty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy

  3. fakty, z których pozwany wywodzi swoje żądania, i dowody na wykazanie każdego z nich

W piśmie zawierającym zarzuty pozwany powinien zatem od razu przedstawić całą swoją argumentację (art. 480³ § 2 i art. 493 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Twierdzenia i dowody zgłoszone później mogą zostać pominięte na zasadach ogólnych - jeżeli wyznaczono posiedzenie przygotowawcze, spóźnione twierdzenia i dowody podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, że ich wcześniejsze powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później (art. 205¹² Kodeksu postępowania cywilnego). Strony są przy tym obowiązane podejmować czynności procesowe bez zbędnej zwłoki.

W trakcie postępowania nie można występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych. Natomiast w przypadku zmiany okoliczności powód może żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się może ponadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenie za dalsze okresy.

Po cofnięciu zarzutów sąd stwierdza postanowieniem, że nakaz zapłaty pozostaje w mocy, i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu (art. 497 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Sąd może jednak uznać cofnięcie zarzutów za niedopuszczalne. Przez cofnięcie zarzutów należy rozumieć ich odwołanie przez pozwanego. Sąd odrzuca środek zaskarżenia niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony lub dotknięty brakami, których nie usunięto pomimo wezwania (art. 480³ § 3 Kodeksu postępowania cywilnego). Odrzucenie zarzutów następuje na posiedzeniu niejawnym w formie postanowienia. Doręcza się je pozwanemu wraz z uzasadnieniem. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.

Rozstrzygnięcia podejmowane przez sąd po przeprowadzeniu rozprawy

Po złożeniu przez pozwanego zarzutów, skierowaniu sprawy do rozpatrzenia na rozprawie i przeprowadzeniu tejże rozprawy sąd może:

  1. wydać wyrok utrzymujący w mocy nakaz zapłaty w całości lub w części

  2. wydać wyrok uchylający nakaz zapłaty i orzekający o żądaniu pozwu

Pierwszy z wyroków sąd wydaje, gdy żądanie pozwu jest zasadne, a zarzuty pozwanego bezzasadne. Sąd uchyla nakaz zapłaty w razie uwzględnienia zarzutów pozwanego co do zasadności roszczeń powoda stwierdzonych tym nakazem. W takiej sytuacji konieczne jest dodatkowe rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Takim rozstrzygnięciem może być oddalenie powództwa albo inne uwzględniające powództwo (np. zasądzające zamiast pierwotnego sporu jego wartość lub inny przedmiot). Jeśli sąd wydał wyrok uchylający nakaz zapłaty i nie orzekł w nim o żądaniu pozwu, musi to potem uzupełnić. Od wyroku wydanego po rozpoznaniu zarzutów stronom przysługuje apelacja na zasadach ogólnych.

Sąd może również wydać postanowienie o uchyleniu nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym i odrzuceniu pozwu lub postanowienie o uchyleniu nakazu zapłaty i umorzeniu postępowania. Pierwsze z rozstrzygnięć sąd powinien podjąć, jeśli wydał nakaz zapłaty mimo zachodzenia podstaw do odrzucenia pozwu (np. po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, że powód nie miał zdolności sądowej). Natomiast uchylić nakaz zapłaty i umorzyć postępowanie sąd powinien, gdy wydał nakaz zapłaty pomimo że zachodziła podstawa do umorzenia postępowania, a także gdy po wniesieniu zarzutów wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Podstawą do umorzenia postępowania może być np. cofnięcie pozwu, następczy brak drogi sądowej albo jurysdykcji krajowej. Wydanie wyroku staje się zbędne np. z powodu cofnięcia pozwu lub zawarcia ugody sądowej.

Postępowanie nakazowe - najczęściej zadawane pytania

Czy sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym na posiedzeniu niejawnym?

Tak. Nakaz zapłaty sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron (art. 480⁴ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). O wydaniu nakazu pozwany dowiaduje się dopiero z chwilą jego doręczenia wraz z odpisem pozwu.

Ile wynosi opłata od pozwu w postępowaniu nakazowym przy roszczeniu 20.000 złotych?

Opłata stała od pozwu o zasądzenie kwoty 20.000 złotych wynosi standardowo 1.000 złotych - w postępowaniu nakazowym powód uiszcza czwartą część tej opłaty, czyli 250 złotych. Minimalna opłata od pozwu nie może być niższa niż 30 złotych.

Ile czasu czeka się na wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym?

Przepisy nie określają terminu, w którym sąd ma wydać nakaz zapłaty. Termin wydania nakazu zależy przede wszystkim od liczby spraw rozpoznawanych w danym sądzie - w praktyce od dnia wniesienia pozwu do wydania nakazu mija zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Czym różnią się zarzuty od sprzeciwu od nakazu zapłaty?

Zarzuty przysługują od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym, a sprzeciw - od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym. Po wniesieniu sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w części zaskarżonej sprzeciwem, natomiast nakaz wydany w postępowaniu nakazowym mimo wniesienia zarzutów pozostaje w mocy jako tytuł zabezpieczenia.

Czy postępowanie nakazowe występuje tylko w sprawach cywilnych?

Nie. Postępowanie nakazowe w polskim prawie występuje zarówno w sprawach cywilnych, jak i w sprawach karnych, gdzie sąd może wydać wyrok nakazowy. W tym artykule omawiam wyłącznie postępowanie nakazowe uregulowane w Kodeksie postępowania cywilnego.

Czy do wniesienia zarzutów potrzebny jest adwokat?

Nie - przed sądem rozpoznającym zarzuty nie obowiązuje przymus adwokacki i pozwany może działać samodzielnie. W imieniu pozwanego, który nie ma zdolności procesowej, działa natomiast jego przedstawiciel ustawowy. Ze względu na rygory dotyczące powoływania faktów i dowodów warto jednak rozważyć pomoc profesjonalnego pełnomocnika.

adwokat Wojciech Rudzki - Kraków

O autorze

adwokat Wojciech Rudzki

Okręgowa Izba Adwokacka w Krakowie · nr wpisu KRA/Adw/3310 · od 2016 r.

Prowadzę Kancelarię Adwokacką w Krakowie. Specjalizuję się w prawie cywilnym, spadkowym, gospodarczym i prawie spółek oraz w prawie nieruchomości. Reprezentuję klientów indywidualnych i przedsiębiorców - rzetelnie i konkretnie.