Ubezwłasnowolnienie Kraków – jak skutecznie przeprowadzić sprawę o ubezwłasnowolnienie w Krakowie?

W czym może pomóc adwokat w sprawie o ubezwłasnowolnienie?

Sprawy o ubezwłasnowolnienie to sprawy budzące duże emocje i wymagające często szybkiego działania. Decydując się na złożenie wniosku o ubezwłasnowolnienie, warto skorzystać z pomocy adwokata posiadającego duże doświadczenie w świadczeniu kompleksowej pomocy prawnej w tym zakresie. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące Twojej sytuacji prawnej, skontaktuj się z naszą kancelarią adwokacką w Krakowie.

Czym jest ubezwłasnowolnienie?

Ubezwłasnowolnienie to instytucja mająca na celu częściowe lub całkowite pozbawienie danej osoby zdolności do czynności prawnych, najczęściej stosowana wobec osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi, osób starszych lub osób z problemami związanymi z nadużywaniem alkoholu lub narkotyków.

Polskie prawo przewiduje dwa rodzaje ubezwłasnowolnienia – całkowite i częściowe. Wybór formy zależy od stanu zdrowia osoby, której dotyczy wniosek, oraz od tego, w jakim stopniu jest ona w stanie kierować swoim postępowaniem. Sąd zawsze bada, czy ubezwłasnowolnienie jest konieczne dla ochrony osoby, której dotyczy postępowanie.

W praktyce ubezwłasnowolnienie dotyczy najczęściej sytuacji wynikających z choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych. Ochrona praw człowieka wymaga, aby każda sprawa była analizowana indywidualnie, a sąd badał stan zdrowia osoby z najwyższą starannością.

Czym różni się ubezwłasnowolnienie całkowite od częściowego?

Ubezwłasnowolnienie całkowite

Ubezwłasnowolnienie całkowite może zostać orzeczone w stosunku do osoby, która ukończyła 13 lat i nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innych zaburzeń psychicznych. Sąd musi mieć pewność, że stan zdrowia osoby, której dotyczy wniosek, uzasadnia ubezwłasnowolnienie całkowite.

Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie traci zdolność do czynności prawnych – nie może samodzielnie zawierać umów ani zaciągać zobowiązań. W jej imieniu działa opiekun prawny wyznaczony przez sąd opiekuńczy, który zarządza jej majątkiem. Każda istotna decyzja dotycząca majątku osoby ubezwłasnowolnionej wymaga jednak zgody sądu opiekuńczego. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie może również zawrzeć małżeństwa ani sporządzić testamentu.

Ubezwłasnowolnienie częściowe

Ubezwłasnowolnienie częściowe powoduje jedynie ograniczenie zdolności do czynności prawnych. Osoba ubezwłasnowolniona częściowo może zawierać umowy dotyczące drobnych, bieżących spraw życia codziennego, ale do innych czynności potrzebuje zgody kuratora (a czasem także zgody sądu opiekuńczego). To rozwiązanie wprowadza wsparcie bez całkowitego odbierania samodzielności.

Tę formę stosuje się wobec osoby pełnoletniej, której stan – wynikający z choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych – nie uzasadnia jeszcze pełnego ubezwłasnowolnienia.

Jak wygląda postępowanie sądowe o ubezwłasnowolnienie w Krakowie?

Wnioski o ubezwłasnowolnienie rozpatruje wyłącznie Sąd Okręgowy w Krakowie, jeżeli osoba, której dotyczy wniosek, mieszka w obszarze właściwości tego sądu. Postępowanie ma charakter nieprocesowy i rozpoczyna się od złożenia wniosku do sądu okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy. Właściwości sądu nie można dowolnie wybrać – decyduje miejsce zamieszkania osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona, w chwili wszczęcia postępowania.

Po wszczęciu postępowania sąd doręcza wniosek osobie, której ono dotyczy. W postępowaniu obligatoryjnie uczestniczą prokurator, wnioskodawca, osoba mająca podlegać ubezwłasnowolnieniu, jej przedstawiciel ustawowy oraz małżonek. Postępowanie dowodowe obejmuje przesłuchanie świadków, analizę dokumentacji medycznej oraz dowód z opinii biegłych sądowych. Lista biegłych lekarzy jest prowadzona przez Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie i jest publicznie dostępna na stronie tego sądu.

Sąd Okręgowy w Krakowie ma obowiązek niezwłocznie wysłuchać osobę, której dotyczy wniosek, w obecności biegłych lekarzy. Wysłuchanie ma charakter osobistego kontaktu sędziego z uczestnikiem – pozwala ocenić jej stan zdrowia oraz zdolność rozumienia sytuacji. Obowiązek ten można pominąć tylko w wyjątkowych przypadkach. Więcej o samej instytucji piszemy w naszym poradniku: ubezwłasnowolnienie – kompendium wiedzy.

W uzasadnionych przypadkach sąd może zarządzić oddanie osoby podlegającej ubezwłasnowolnieniu pod obserwację w zakładzie leczniczym na czas nie dłuższy niż sześć tygodni, a w wyjątkowych przypadkach do trzech miesięcy. Decyzja o ubezwłasnowolnieniu zapada w formie postanowienia, które można zaskarżyć apelacją – w przypadku postanowień Sądu Okręgowego w Krakowie apelacje rozpoznaje Sąd Apelacyjny w Krakowie.