Zaprzeczenie ojcostwa
Zaprzeczenie ojcostwa to jedyny środek prawny pozwalający obalić domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż jego matki. Sprawy o zaprzeczenie ojcostwa dotykają najbardziej osobistych relacji rodzinnych, a jednocześnie rządzą się ścisłymi regułami - przede wszystkim krótkimi terminami, których przekroczenie zamyka drogę do sądu. Po przeczytaniu tego artykułu poznasz odpowiedzi m.in. na następujące pytania:
- w jakim przypadku zachodzi domniemanie ojcostwa i kiedy trzeba je obalić?
- kto i w jakim terminie może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa?
- co powinien zawierać pozew o zaprzeczenie ojcostwa i ile kosztuje sprawa?
- jak przebiega sprawa o zaprzeczenie ojcostwa w sądzie?
- jakie skutki powoduje zaprzeczenie ojcostwa?

Czym jest zaprzeczenie ojcostwa?
Domniemanie ojcostwa, czyli co podważa zaprzeczenie ojcostwa?
Pierwsze domniemanie ojcostwa wynika z art. 62 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa matki albo przed upływem 300 dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki.
Domniemanie pochodzenia dziecka nie działa, jeżeli dziecko urodziło się po upływie 300 dni od orzeczenia separacji. Przy obliczaniu tego terminu liczy się data uprawomocnienia orzeczenia separacji, a jeżeli dziecko urodziło się po upływie tego terminu domniemanie ojcostwa nie powstaje.
Sam rozwód nie wyłącza natomiast domniemania - dziecko urodzone przed upływem 300 dni od rozwiązania małżeństwa w świetle prawa w dalszym ciągu pochodzi od byłego męża matki.
Drugie domniemanie ojcostwa wynika z art. 62 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z tym przepisem, domniemanie ojcostwa zachodzi, jeżeli dziecko urodziło się przed upływem 300 dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa matki dziecka, lecz po zawarciu przez matkę drugiego małżeństwa. W takim przypadku domniemywa się, że dziecko pochodzi od drugiego męża. Domniemanie to nie dotyczy jednak przypadku, gdy dziecko urodziło się w następstwie procedury medycznie wspomaganej prokreacji, na którą wyraził zgodę pierwszy mąż matki - wtedy domniemanie ojcostwa działa na rzecz pierwszego męża matki.
Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mąż matki jest więc w świetle prawa ojcem dziecka urodzonego w czasie trwania małżeństwa, choćby go nie spłodził - dopóki nie dojdzie do obalenia domniemania ojcostwa męża matki.
Domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki następuje z mocy samego prawa. Męża matki wpisuje się jako ojca w akcie urodzenia dziecka, z czym wiążą się wszystkie konsekwencje prawne ojcostwa: władza rodzicielska, obowiązek alimentacyjny, dziedziczenie.
Domniemanie obowiązuje nawet, jeżeli jest wysoce nieprawdopodobne, by mąż matki był ojcem dziecka - na przykład, gdy od lat przebywa za granicą i nie miał kontaktu z matką dziecka.
W jakich przypadkach konieczne jest zaprzeczenie ojcostwa?
Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa to jedyny sposób obalenia domniemania, że ojcem dziecka jest mąż jego matki (wynika to z art. 62 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Samo podejrzenie, a nawet pewność, że mąż matki nie jest biologicznym ojcem dziecka, niczego nie zmienia. Dopóki nie nastąpi zaprzeczenie ojcostwa potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, mąż matki pozostaje ojcem w świetle prawa - z pełnią praw i obowiązków.
Na zasadzie przewidzianej w art. 67 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zaprzeczenie ojcostwa następuje przez wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka. Może to nastąpić na podstawie wszystkich dowodów dopuszczalnych w postępowaniu cywilnym.
Najczęściej udowadnia się to poprzez przeprowadzenie badań DNA, których wyniki potwierdzają bądź zaprzeczają ojcostwu męża matki. Przeprowadzenie takich badań nie jest jednak obowiązkowe - sąd może opierać się także na innych dowodach, w tym na zeznaniach świadków, stosownie do okoliczności danej sprawy.

Kto może wnieść pozew o zaprzeczenie ojcostwa?
Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa może wytoczyć:
- mąż matki - może wystąpić z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce dziecka, a jeżeli matka dziecka nie żyje, tylko przeciwko dziecku
- matka dziecka - może żądać zaprzeczenia ojcostwa swego męża; wytacza wtedy powództwo przeciwko dziecku i mężowi, a jeżeli mąż nie żyje, tylko przeciwko dziecku
- dziecko - może wytoczyć powództwo przeciwko mężowi swojej matki oraz przeciwko swojej matce, a jeżeli matka nie żyje, tylko przeciwko jej mężowi. Uprawnienie to przysługuje dziecku dopiero po osiągnięciu pełnoletniości
- prokurator - na zasadach określonych w art. 86 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, prokurator może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa, jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego
Jeżeli nie żyje mąż matki, którego ojcostwo wynikało z domniemania, powództwo dziecka może być wytoczone przeciwko kuratorowi ustanowionemu w tym celu przez sąd opiekuńczy.
Mąż matki i matka dziecka zawsze pozywają m.in. dziecko - powództwo kieruje się przeciwko dziecku także wtedy, gdy drugi z rodziców nie żyje.
Kto nie może żądać zaprzeczenia ojcostwa?
Inne osoby (w tym biologiczny ojciec dziecka) nie mogą samodzielnie wytoczyć powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Mogą jedynie wystąpić z wnioskiem do prokuratora, o czym piszemy niżej. Dopóki obowiązuje domniemanie, kwestia jego ojcostwa pozostaje prawnie zamknięta.
Powództwa nie może wytoczyć również sam prokurator, jeżeli dziecko zmarło po osiągnięciu pełnoletniości. Natomiast jeżeli dziecko nie dożyło pełnoletności, prokurator może wszcząć postępowanie do dnia, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność.

Jaki jest termin na zaprzeczenie ojcostwa?
Zaprzeczenie ojcostwa jest ograniczone ścisłymi terminami. W każdym przypadku podstawowy termin do wytoczenia powództwa wynosi rok - różni się jedynie moment, od którego biegnie:
- mąż matki dziecka - termin roku biegnie od dnia, w którym dowiedział się, że nie jest ojcem dziecka (nie później niż do dnia osiągnięcia przez dziecko pełnoletności)
- matka - termin roku biegnie od dnia, w którym dowiedziała się, że jej mąż nie jest ojcem dziecka (nie później niż do dnia osiągnięcia przez dziecko pełnoletności)
- dziecko - termin roku biegnie od dnia, w którym dziecko dowiedziało się, że nie pochodzi od męża swojej matki; jeżeli dziecko dowiedziało się o tym przed uzyskaniem pełnoletności, termin biegnie dopiero od dnia osiągnięcia pełnoletności
- prokurator - nie jest związany rocznym terminem; granicą jest jedynie śmierć dziecka po osiągnięciu pełnoletności albo dzień, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność
Terminy zaprzeczenia ojcostwa są terminami zawitymi - nie podlegają przywróceniu ani przedłużeniu. Uprawniony, który uchybił terminowi, nie może już skutecznie wytoczyć powództwa.
Po przekroczeniu ustawowego terminu sąd oddali powództwo o zaprzeczenie ojcostwa niezależnie od wyników badań DNA. Dlatego tak ważne jest, aby nie zwlekać ze złożeniem pozwu. Pozew o zaprzeczenie ojcostwa należy złożyć przed upływem terminu zawitego - granicą zawsze pozostaje osiągnięcie przez dziecko pełnoletniości.
Czy choroba psychiczna ma wpływ na termin zaprzeczenia ojcostwa?
Choroba psychiczna lub innego rodzaju zaburzenia psychiczne męża matki mają wpływ na bieg terminu do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.
Zgodnie z art. 64 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli mąż matki zapadł na chorobę psychiczną lub innego rodzaju zaburzenia psychiczne w ciągu terminu do wytoczenia powództwa i z powodu choroby psychicznej został całkowicie ubezwłasnowolniony, jego przedstawiciel ustawowy może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa.
Termin do wytoczenia powództwa biegnie w tym wypadku od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego i wynosi rok. Jeżeli przedstawiciel ustawowy dowiedział się, że dziecko nie pochodzi od męża matki, dopiero po upływie tego terminu - termin roku biegnie od dnia, w którym się o tym dowiedział.
Jeżeli przedstawiciel ustawowy męża całkowicie ubezwłasnowolnionego nie wytoczył powództwa, mąż matki może uczynić to sam po uchyleniu ubezwłasnowolnienia. Termin do wytoczenia powództwa wynosi wtedy rok i biegnie od dnia uchylenia ubezwłasnowolnienia. Jeżeli mąż dowiedział się o okolicznościach później - rok liczy się od dnia, w którym się o nich dowiedział.
Prawo chroni również męża matki, który cierpi na chorobę psychiczną, ale mimo istnienia podstaw do ubezwłasnowolnienia całkowitego nie zostało ono orzeczone. W tym przypadku mąż matki może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w terminie roku od dnia ustania choroby (art. 65 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Analogiczne zasady obowiązują w przypadku ubezwłasnowolnienia całkowitego lub choroby psychicznej matki dziecka lub samego dziecka - stosuje się wtedy odpowiednio art. 69 § 3 i art. 70 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Zaprzeczenie ojcostwa po terminie - co można zrobić?
Po upływie rocznego terminu zaprzeczenie ojcostwa na żądanie strony nie jest już możliwe. Jedyną drogą pozostaje wtedy wniosek do prokuratora o to, by wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa - własnego pozwu zainteresowany już nie złoży.
Prokurator może wytoczyć powództwo bez ograniczeń czasowych. W praktyce z wnioskiem do prokuratora można wystąpić na piśmie, opisując okoliczności danej sprawy. Prokurator nie jest takim wnioskiem związany - samodzielnie ocenia, czy zaprzeczenie ojcostwa jest zgodne z dobrem dziecka.
Termin na zaprzeczenie ojcostwa nie ogranicza prokuratora, dlatego ta droga bywa jedynym wyjściem po latach - prokurator może doprowadzić do zaprzeczenia ojcostwa męża matki nawet po wielu latach.

Pozew o zaprzeczenie ojcostwa
Gdzie złożyć pozew o zaprzeczenie ojcostwa?
Pozew o zaprzeczenie ojcostwa należy złożyć do sądu rejonowego (o czym stanowi art. 16 w związku z art. 17 pkt 1) Kodeksu postępowania cywilnego). Właściwe jest miejsce zamieszkania pozwanego (zgodnie z art. 27 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego) - miejsce zamieszkania pozwanego wyznacza więc sąd, do którego trafi sprawa. Pozew o zaprzeczenie ojcostwa składa się na piśmie - do złożenia pozwu nie jest potrzebny adwokat.
Warto dodać, że ograniczenie w zdolności do czynności prawnych matki lub męża matki nie ogranicza ich zdolności procesowej w sprawie zaprzeczenia ojcostwa dziecka, jeżeli ukończyli oni 16 lat (art. 453¹ Kodeksu postępowania cywilnego). Mogą oni samodzielnie uczestniczyć w procesie sądowym.
Co powinien zawierać pozew o zaprzeczenie ojcostwa?
Pozew o zaprzeczenie ojcostwa powinien zawierać oznaczenie sądu, dane stron postępowania (powoda i pozwanych), treść żądania oraz uzasadnienie powołujące wszystkie istotne fakty i dowody.
W uzasadnieniu pozwu należy wskazać, kiedy powód dowiedział się, że mąż matki nie jest ojcem dziecka - na tej podstawie sąd oceni zachowanie terminu na zaprzeczenie ojcostwa.
Do pozwu o zaprzeczenie ojcostwa należy dołączyć odpis aktu urodzenia dziecka, odpis aktu małżeństwa oraz dowody na poparcie żądania (np. wyniki prywatnych badań DNA). Niezbędne jest też dołączenie odpowiedniej liczby odpisów pozwu dla pozostałych stron postępowania.
Już na etapie złożenia pozwu warto zgłosić wnioski dowodowe - w tym wniosek o przeprowadzenie badań DNA. Wraz z pozwem można złożyć także wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Po złożeniu pozwu z brakami formalnymi sąd wezwie do ich uzupełnienia w terminie tygodnia. Dlatego przed złożeniem pozwu warto sprawdzić jego kompletność - dobrze przygotowany pozew o zaprzeczenie ojcostwa znacząco przyspiesza sprawę.
Ile kosztuje zaprzeczenie ojcostwa?
Od złożenia pozwu o zaprzeczenie ojcostwa pobierana jest opłata stała 200 zł (jak w innych sprawach o prawa stanu cywilnego).
Do kosztów sprawy o zaprzeczenie ojcostwa mogą dojść także koszty badań DNA przeprowadzanych na zlecenie sądu - zwykle od 1000 do 2000 zł - oraz koszty zastępstwa procesowego, jeżeli strona korzysta z pomocy pełnomocnika.
Opłatę uiszcza się przy złożeniu pozwu - jej brak stanowi brak formalny. W razie trudnej sytuacji majątkowej można ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak przebiega sprawa o zaprzeczenie ojcostwa w sądzie?
Sprawę o zaprzeczenie ojcostwa rozpoznaje sąd rejonowy w procesie. Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa można wytoczyć samodzielnie lub przez pełnomocnika. Pozew o zaprzeczenie ojcostwa może złożyć także prokurator.
W sprawie zaprzeczenia ojcostwa sąd bada w pierwszej kolejności zachowanie terminu - dlatego już w pozwie warto dokładnie opisać, kiedy powód dowiedział się o okolicznościach uzasadniających zaprzeczenie ojcostwa.
Następnie sąd przeprowadza postępowanie dowodowe - przydają się wtedy dołączone do pozwu odpis aktu urodzenia dziecka i odpis aktu małżeństwa. Od dnia złożenia pozwu sprawa nabiera biegu, a kluczowe jest wykazanie, że dziecko nie pochodzi od męża swojej matki. Sąd przesłuchuje strony, w tym matkę dziecka - jej zeznania mają istotne znaczenie dla ustalenia okoliczności poczęcia dziecka.
Później sąd ocenia całość materiału i wydaje wyrok. Wyrok uwzględniający powództwo o zaprzeczenie ojcostwa jest skuteczny wobec wszystkich.
W sprawach o zaprzeczenie ojcostwa stosuje się przepisy o postępowaniu odrębnym w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi (art. 453 i następne Kodeksu postępowania cywilnego). Przepisy te służą ochronie dobra dziecka.
Badania DNA w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa
Badanie DNA jest w praktyce najważniejszym dowodem w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa - pozwala potwierdzić lub wykluczyć pochodzenie dziecka z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie konsekwentnie podkreśla wartość dowodu z badań DNA.
Pobranie materiału do badania wymaga zgody osoby badanej (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2008 roku, sygn. akt V CSK 432/07). W przypadku dzieci poniżej 13 roku życia zgodę wyraża przedstawiciel ustawowy.
Odmowa poddania się badaniu nie pozostaje bez znaczenia. Zgodnie z art. 233 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego sąd ocenia, jakie znaczenie nadać odmowie przeprowadzenia dowodu - najczęściej jest ona oceniana na niekorzyść osoby odmawiającej (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 1996 roku, sygn. akt II CRN 197/95).
Jakie są ograniczenia w zaprzeczeniu ojcostwa?
Wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa po śmierci dziecka jest niemożliwe, poza wyjątkami przewidzianymi w art. 70¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Przepis ten przewiduje, że postępowanie może być kontynuowane, gdy dziecko zmarło już po wszczęciu postępowania. Jeżeli to dziecko wytoczyło powództwo o zaprzeczenie ojcostwa, mogą tego dochodzić jego zstępni.
Ponadto zaprzeczenie ojcostwa nie jest możliwe w ogóle, gdy dziecko urodziło się w następstwie procedury medycznie wspomaganej prokreacji, na którą mąż matki wyraził zgodę (art. 68 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Mąż matki, wyrażając zgodę na taki zabieg w ramach leczenia niepłodności, akceptuje, że dziecko biologicznie może pochodzić od innego mężczyzny - nie może więc później wnieść pozwu o zaprzeczenie ojcostwa.
Jakie są skutki zaprzeczenia ojcostwa?
Podstawowy skutek powództwa jest jeden: na mocy prawomocnego wyroku ustaje domniemanie ojcostwa męża matki. Oznacza to, że w świetle przepisów prawa mężczyzna przestaje być ojcem dziecka. Powoduje to ustanie skutków w zakresie władzy rodzicielskiej i nazwiska dziecka, a były mąż matki traci pełnię władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Wygasa też jego obowiązek alimentacyjny, o czym niżej.
Wyrok ma moc wsteczną od urodzenia dziecka, a w zakresie dziedziczenia ustawowego po mężu matki i jego krewnych - od poczęcia dziecka. Wyrok zaprzeczający ojcostwu ma więc skutek ex tunc (wsteczny) w zakresie samego ojcostwa, natomiast władza rodzicielska ustaje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku - na przyszłość.
Na podstawie wyroku w akcie urodzenia dziecka zamieszcza się wzmiankę dodatkową - wyrok wpływa więc na dane w akcie urodzenia. Mężczyzna traci również prawo do dziedziczenia ustawowego i żądania zapłaty zachowku po dziecku (a dziecko po ojcu).
W wyjątkowych przypadkach zaprzeczenie ojcostwa może wpłynąć nawet na obywatelstwo dziecka - zmianę w ustaleniu osoby ojca uwzględnia się przy określaniu obywatelstwa małoletniego, jeżeli nastąpiła przed upływem roku od dnia jego urodzenia.
Skutek powództwa nie sięga jednak wszystkiego - zaprzeczenie ojcostwa nie anuluje całej przeszłości. W mocy utrzymują się czynności wykonywane przez męża matki w ramach sprawowania władzy rodzicielskiej, w szczególności z zakresu reprezentacji dziecka.
Zaprzeczenie ojcostwa a alimenty
Na przyszłość wygasają świadczenia alimentacyjne męża matki - ustaje jego obowiązek alimentacyjny wobec dziecka. W orzecznictwie w dalszym ciągu przeważa jednak stanowisko, że nie można dochodzić zwrotu świadczeń alimentacyjnych spełnionych przed zaprzeczeniem ojcostwa - były to świadczenia prawnie uzasadnione (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 roku, sygn. akt III CZP 91/11).
Od prawomocności wyroku ustaje natomiast jego obowiązek alimentacyjny na przyszłość, chociażby alimenty były już zasądzone, lecz jeszcze nie wyegzekwowane. Dotyczy to jednak tylko dalszych świadczeń alimentacyjnych - wcześniejsze świadczenia alimentacyjne męża matki pozostają w mocy, a zwrotu spełnionych świadczeń alimentacyjnych nie można żądać.
Więcej informacji o obowiązku alimentacyjnym znajdziesz w artykule o alimentach oraz alimentach na dziecko.
Co dzieje się po zaprzeczeniu ojcostwa?
Zaprzeczenie ojcostwa otwiera drogę do ustalenia pochodzenia dziecka w inny sposób - to główny cel większości spraw o zaprzeczenie ojcostwa.
Może to nastąpić poprzez uznanie ojcostwa przez biologicznego ojca przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego (mężczyzna oświadcza wtedy, że jest ojcem dziecka) albo poprzez sądowe ustalenie ojcostwa. Obie drogi opisujemy szeroko w artykule o ustaleniu ojcostwa. Ustalenie ojcostwa jest możliwe zarówno tuż po urodzeniu dziecka, jak i wiele lat później.

Zaprzeczenie ojcostwa a ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa
Zaprzeczenie ojcostwa obala domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki - dotyczy więc wyłącznie ojcostwa wynikającego z małżeństwa (istniejącego obecnie albo w przeszłości - w okresie 300 dni przed urodzeniem dziecka).
Jeżeli natomiast ojcostwo powstało przez uznanie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, właściwą drogą jest powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa (dawniej funkcjonowało tu unieważnienie uznania dziecka). Chodzi o przypadki, w których mężczyzna uznał dziecko, choć nie jest ojcem dziecka.
Jeżeli mężczyzna, który uznał ojcostwo, nie żyje, powództwo dziecka może być wytoczone przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.
Zasady są zbliżone do zaprzeczenia ojcostwa: obowiązuje roczny termin liczony od dnia dowiedzenia się o okolicznościach, granica pełnoletności dziecka, a pozew składa się do sądu rejonowego (opłata 200 zł).
Decyduje więc sposób powstania ojcostwa:
- przy domniemaniu ojcostwa właściwe jest zaprzeczenie ojcostwa
- przy uznaniu ojcostwa - bezskuteczność uznania ojcostwa
W obu wypadkach chodzi o zaprzeczenie jego ojcostwa w znaczeniu prawnym - o uchylenie skutków, które ustawa wiąże z ojcostwem.
Najczęstsze pytania o zaprzeczenie ojcostwa
Czy matka może żądać zaprzeczenia ojcostwa bez zgody męża?
Tak. Matka dziecka wytacza powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w imieniu własnym - jej uprawnienie jest niezależne od zgody męża.
Żądanie zaprzeczenia ojcostwa swego męża matka może zgłosić w terminie roku od dnia, w którym dowiedziała się, że nie jest on ojcem dziecka, nie później niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Pozew o zaprzeczenie ojcostwa matka wnosi do sądu rejonowego.
Kiedy dziecko może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa?
Dziecko może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa dopiero po osiągnięciu pełnoletności - w terminie roku od dnia, w którym dowiedziało się, że nie pochodzi od męża swojej matki.
Jeżeli dziecko dowiedziało się o tym jako małoletnie, termin roku biegnie od dnia osiągnięcia pełnoletności. Wcześniej w interesie dziecka może działać wyłącznie prokurator - małoletni nie może wytoczyć powództwa samodzielnie.
Dziecko może wytoczyć powództwo przeciwko mężowi swojej matki oraz swojej matce, a gdy matka nie żyje - tylko przeciwko jej mężowi. Po osiągnięciu przez dziecko pełnoletniości nikt inny (poza prokuratorem) nie będzie uprawniony do wytoczenia takiego powództwa.
Czy zaprzeczenie ojcostwa jest możliwe po śmierci dziecka?
Nie. Po śmierci dziecka nie można już wytoczyć powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.
Prowadzenie postępowania po śmierci dziecka jest jednak możliwe, jeżeli dziecko zmarło już w toku postępowania. Jeżeli sprawa o zaprzeczenie ojcostwa było sprawą, którą zmarłe dziecko samo wszczęło, postępowanie o zaprzeczenie ojcostwa mogą kontynuować jego zstępni. Jeżeli zmarłe dziecko było pozwanym w takiej sprawie (sprawa została wszczęta przez inną osobę niż zmarłe dziecko), to prowadzenie postępowania jest możliwe po ustaleniu spadkobierców zmarłego dziecka.
Czy zaprzeczenie ojcostwa jest możliwe po latach?
Na żądanie strony - nie. Terminy zaprzeczenia ojcostwa są zawite. Każdy z zainteresowanych może jednak wystąpić z wnioskiem do prokuratora, którego ustawowe terminy nie wiążą.
Wytoczenie powództwa przez prokuratora jest możliwe w każdym czasie za życia dziecka (chyba że dziecko zmarło po osiągnięciu pełnoletniości), jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego - zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Ile trwa sprawa o zaprzeczenie ojcostwa?
Czas trwania zależy od okoliczności danej sprawy - sam pozew o zaprzeczenie ojcostwa można przygotować w kilka dni. Jeżeli strony zgodnie przyznają fakty, a wyniki badań DNA są jednoznaczne, sprawa może zakończyć się na jednej - dwóch rozprawach.
Spór co do faktów, konieczność przeprowadzenia badań na zlecenie sądu czy przesłuchania świadków wydłużają postępowanie - wtedy sprawa o zaprzeczenie ojcostwa może potrwać rok lub dłużej. Czas liczony od złożenia pozwu do wyroku to zwykle kilka - kilkanaście miesięcy.
⚖️ Pomoc prawna w Krakowie
Pomagam w sprawach o zaprzeczenie ojcostwa - od oceny terminu, przez pozew i badania DNA, po skutki dotyczące alimentów.
