Autor: adwokat Wojciech Rudzki·Ostatnia aktualizacja: 16 sierpnia 2026Ustalenie ojcostwa
Ustalenie ojcostwa służy prawnemu wskazaniu, kto jest ojcem dziecka. Biologiczni rodzice nie zawsze są bowiem rodzicami w sensie prawnym - dopiero uznanie ojcostwa albo ustalenie ojcostwa w znaczeniu prawnym powoduje powstanie władzy rodzicielskiej, obowiązku alimentacyjnego czy prawa do dziedziczenia. Po przeczytaniu tego artykułu poznasz odpowiedzi m.in. na następujące pytania:
- czym polega ustalenie ojcostwa i w jaki sposób może nastąpić?
- kiedy zachodzi domniemanie ojcostwa, a kiedy potrzebne jest ustalenie ojcostwa?
- kto może wytoczyć powództwo o ustalenie ojcostwa i w jakim terminie?
- jak wygląda sprawa o sądowe ustalenie ojcostwa i jaką rolę pełni badanie DNA?
- czym jest uznanie ojcostwa i jak przebiega przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego?
- jakie skutki powoduje ustalenie ojcostwa?
Na czym polega ustalenie ojcostwa?
Pochodzenie biologiczne, a pochodzenie prawne dziecka
W znaczeniu biologicznym ojcostwo istnieje od momentu poczęcia dziecka. Sam fakt bycia biologicznym ojcem nie powoduje jednak powstania praw czy obowiązków po żadnej ze stron - przepisy prawa rozróżniają ojcostwo biologiczne i ojcostwo w sensie prawnym.
Dopiero ustalenie ojcostwa w znaczeniu prawnym powoduje powstanie uprawnień związanych z pochodzeniem dziecka od mężczyzny. Ustalenie ojcostwa niesie za sobą konsekwencje prawne dotyczące między innymi władzy rodzicielskiej, obowiązku alimentacyjnego, jak również nazwiska dziecka.
W przypadku macierzyństwa sprawa jest prosta - matką dziecka jest kobieta, która je urodziła (art. 61⁹). Ojcostwo wymaga natomiast odrębnych reguł.
W jaki sposób może nastąpić ustalenie ojcostwa?
Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje trzy drogi ustalenia ojcostwa:
- domniemanie ojcostwa męża matki
- uznanie ojcostwa
- sądowe ustalenie ojcostwa.
Czym polega ustalenie ojcostwa w każdym z tych wariantów - opisujemy poniżej. Kolejność nie jest przypadkowa: dopóki działa domniemanie, uznanie ani sądowe ustalenie ojcostwa nie wchodzą w grę.
Kiedy zachodzi domniemanie ojcostwa?
Domniemanie ojcostwa zachodzi, gdy dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa matki albo przed upływem 300 dni od jego ustania lub unieważnienia - ojcem dziecka jest wtedy w świetle prawa mąż matki (art. 62 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Męża matki wpisuje się do aktu urodzenia dziecka automatycznie - powstaje wtedy m.in. jego obowiązek alimentacyjny. Podobnie zachodzi domniemanie na rzecz drugiego męża, gdy matka wyszła ponownie za mąż przed urodzeniem dziecka.
Jeżeli mąż matki nie jest biologicznym ojcem dziecka, domniemanie może obalić wyłącznie zaprzeczenie ojcostwa. Wbrew obiegowym opiniom mężczyzna nie ma na to 6 miesięcy od narodzin dziecka - termin wynosi rok od dnia, w którym dowiedział się, że nie jest ojcem dziecka (nie później niż do pełnoletności dziecka) - pozew o zaprzeczenie ojcostwa wnosi się do sądu rejonowego.
Dopiero gdy domniemanie zostało obalone - albo w ogóle nie powstało, bo matka dziecka nie pozostawała w związku małżeńskim - możliwe jest uznanie ojcostwa albo sądowe ustalenie ojcostwa.
Sądowe ustalenie ojcostwa
Kiedy sądowe ustalenie ojcostwa jest możliwe?
Sądowe ustalenie ojcostwa na zasadach określonych w art. 84 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest możliwe tylko w przypadku łącznego spełnienia dwóch warunków:
- nie obowiązuje domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki (gdy matka dziecka nie ma męża, urodziła dziecko ponad 300 dni od orzeczenia separacji albo domniemanie zostało obalone w postępowaniu o zaprzeczenie ojcostwa)
- ojcostwo nie zostało już ustalone poprzez jego uznanie
Ustalenia ojcostwa dokonuje wtedy sąd - na mocy orzeczenia sądu powstaje stosunek prawny ojcostwa ze wszystkimi jego konsekwencjami.
Kto może wytoczyć powództwo o ustalenie ojcostwa?
Powództwo o ustalenie ojcostwa może wytoczyć:
- matka dziecka - może wnieść pozew przeciwko mężczyźnie, który najprawdopodobniej jest ojcem jej dziecka (określa się go jako domniemanego ojca), a jeżeli mężczyzna ten nie żyje - przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy
- dziecko - może wnieść pozew przeciwko domniemanemu ojcu, a gdy ten nie żyje, może pozwać kuratora ustanowionego w tym celu przez sąd opiekuńczy
- mężczyzna domniemujący, że jest ojcem dziecka - może wytoczyć pozew przeciwko dziecku i jego matce; jeżeli matka nie żyje, to tylko przeciwko dziecku, a jeżeli nie żyje dziecko - przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy
- prokurator - jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego (art. 86 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego)
Każdy z uprawnionych może samodzielnie wystąpić do sądu, niezależnie od pozostałych.
Kto może być domniemanym ojcem dziecka?
Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 85 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego określa, że domniemywa się, że ojcem dziecka jest ten, kto:
- obcował (odbył stosunek seksualny) z matką dziecka nie dawniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem się dziecka
- był dawcą komórki rozrodczej w przypadku dziecka urodzonego w wyniku dawstwa partnerskiego w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji.
Posługując się wskazanymi ramami czasowymi (tzw. okresem koncepcyjnym) można określić, czy dany mężczyzna może być ojcem dziecka i na tej podstawie wystąpić z powództwem. Wskazany mężczyzna staje się pozwanym w sprawie.
W procesie o ustalenie ojcostwa można pozwać jako domniemanego ojca tylko jednego mężczyznę - tego, którego ojcostwo wydaje się najbardziej prawdopodobne.
Kiedy można wytoczyć powództwo o ustalenie ojcostwa?
Uprawnienie dziecka do wytoczenia powództwa nie jest ograniczone terminem. Małoletnie dziecko nie ma jednak zdolności procesowej - wnieść pozew w jego imieniu może przedstawiciel ustawowy - najczęściej matka.
Matka i domniemany ojciec są natomiast ograniczeni terminem końcowym: zgodnie z art. 84 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie mogą wytoczyć powództwa po osiągnięciu przez dziecko pełnoletniości. Ustalenie ojcostwa jest przy tym możliwe dopiero po urodzeniu dziecka - wyjątkiem jest uznanie ojcostwa, które może dotyczyć także dziecka poczętego.
Pełnoletnie dziecko może więc samodzielnie żądać ustalenia ojcostwa w każdym czasie - w praktyce zdarza się to nawet po wielu latach od urodzenia - pełnoletnie dziecko nie musi się spieszyć.
W razie śmierci dziecka, które wytoczyło powództwo, ustalenia ojcostwa mogą dochodzić jego zstępni (art. 84 § 5). Matka i domniemany ojciec, gdy dziecko nie dożyło pełnoletności, mogą uczynić to do dnia, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność.
Warto dodać, że matka i domniemany ojciec ograniczeni w zdolności do czynności prawnych mogą wytoczyć powództwo, jeżeli ukończyli 16 lat (art. 453¹ Kodeksu postępowania cywilnego).
Ustalenie ojcostwa dziecka urodzonego martwego
Jeżeli dziecko urodziło się martwe, sądowe ustalenie ojcostwa jest niemożliwe - nie można wnieść pozwu o ustalenie ojcostwa. Matka może jednak dochodzić roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem bez jednoczesnego ustalenia ojcostwa (art. 143 zdanie 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
W takim przypadku sąd uwzględnia, że pozwanemu mężczyźnie można przypisać ojcostwo, ale ustalenia te znajdują się jedynie w uzasadnieniu wyroku, a nie w sentencji.
Pozew o ustalenie ojcostwa
Pozew o ustalenie ojcostwa wnosi się do sądu rejonowego (art. 17 pkt 1) Kodeksu postępowania cywilnego) właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego. Pozew o ustalenie ojcostwa powinien zawierać oznaczenie sądu, dane stron, żądanie oraz uzasadnienie z dowodami. Wnieść pozew może samo dziecko, matka dziecka, domniemany ojciec, a także prokurator.
Co ważne, strona dochodząca ustalenia ojcostwa jest z mocy ustawy zwolniona od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wnosząc pozew o ustalenie ojcostwa, nie zapłacisz więc opłaty sądowej.
Do pozwu dołącza się odpis aktu urodzenia dziecka oraz dowody - np. korespondencję, zdjęcia, a przede wszystkim wnioski o przeprowadzenie badania DNA i o przesłuchanie świadków.
Roszczenia majątkowe przy ustaleniu ojcostwa
Dziecko oraz matka dziecka mogą dochodzić razem z ustaleniem ojcostwa roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem (art. 143 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) - wystarczy zawrzeć odpowiednie wnioski w jednym pozwie o ustalenie ojcostwa.
Regulacja ta dotyczy roszczeń alimentacyjnych dziecka oraz roszczeń majątkowych matki dotyczących wydatków i kosztów utrzymania w czasie ciąży (art. 141 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Jak przebiega sprawa o sądowe ustalenie ojcostwa?
Na czym opiera się postępowanie sądowe?
Postępowanie sądowe opiera się na domniemaniu z art. 85 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Powód powinien udowodnić obcowanie domniemanego ojca z matką dziecka w okresie koncepcyjnym (lub bycie dawcą komórki w ramach dawstwa partnerskiego).
Pozwany może bronić się, dowodząc, że nie jest biologicznym ojcem dziecka - na przykład wykazując, że ojcostwo innego mężczyzny jest bardziej prawdopodobne. Okoliczność, że matka dziecka w okresie koncepcyjnym obcowała także z innym mężczyzną, może być podstawą obalenia domniemania tylko wtedy, gdy ojcostwo tego mężczyzny jest bardziej prawdopodobne (art. 85 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Badanie DNA - test na ojcostwo
W postępowaniu dowodowym szczególną rolę odgrywa badanie DNA - test na ojcostwo pozwala potwierdzić lub wykluczyć ojcostwo danego mężczyzny z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością.
Badanie DNA na zlecenie sądu przeprowadza wyspecjalizowana placówka. Prywatny test na ojcostwo wykonany przed procesem może być dowodem, ale sąd zwykle i tak dopuszcza badanie DNA na swoje zlecenie - z zachowaniem procedur pobrania materiału.
Wyniki badań DNA są w praktyce rozstrzygające - prawdopodobieństwo ojcostwa na poziomie 99,99% przesądza zwykle o wyniku sprawy. Formalnie nie jest to jednak dowód wiążący: sąd ocenia dowody swobodnie, a samo badanie nie zastępuje wyroku. Ustalenia ojcostwa dokonuje zawsze sąd - wyniki testu dołącza się do pozwu o ustalenie ojcostwa albo przedstawia w toku sprawy.
Czy można odmówić badania DNA?
Pobranie materiału biologicznego wymaga zgody osoby badanej (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2008 roku, sygn. akt V CSK 432/07). Osoby z pełną zdolnością do czynności prawnych, dzieci powyżej 13 roku życia i osoby ubezwłasnowolnione częściowo same udzielają zgody. Za młodsze dzieci decyduje przedstawiciel ustawowy.
Jeżeli przedstawiciel ustawowy dziecka poniżej 13 roku życia nie wyraża zgody, sąd opiekuńczy może ją zastąpić postanowieniem wydanym na podstawie art. 109 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Może to jednak nastąpić tylko w sytuacjach zagrożenia dobra dziecka.
Odmowa badania nie pozostaje bez konsekwencji - sąd ocenia ją na podstawie art. 233 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, najczęściej na niekorzyść odmawiającego ("nieuzasadniona odmowa strony poddania się badaniu przyrodniczemu może być przez sąd oceniona dla tej strony bardzo negatywnie" - Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 1996 roku, sygn. akt II CRN 197/95).
Zeznania świadków i inne dowody
Oprócz badań DNA sąd może dopuścić wszystkie dowody znane procedurze cywilnej: zeznania świadków, przesłuchanie stron, dokumenty czy korespondencję. Zeznania świadków bywają kluczowe, gdy badanie DNA jest niemożliwe - na przykład po śmierci domniemanego ojca. Wtedy to one pozwalają ocenić, czy dany mężczyzna może być ojcem.
Sprawy te rozpoznają wydziały rodzinne sądu rejonowego, a stosuje się w nich przepisy o postępowaniu odrębnym w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi (art. 453 i następne Kodeksu postępowania cywilnego).
Jak wygląda rozprawa i ile trwa sprawa?
Rozprawa sądowa obejmuje zwykle przesłuchanie stron, świadków oraz przeprowadzenie dowodu z badań DNA. Jeżeli wyniki badań DNA są jednoznaczne, sprawa może zakończyć się szybko - nawet na jednej - dwóch rozprawach.
Przy sporze co do faktów postępowanie sądowe trwa dłużej - sądowe ustalenie ojcostwa może trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat w sprawach najbardziej skomplikowanych.
Jakie skutki powoduje ustalenie ojcostwa?
Władza rodzicielska i nazwisko dziecka
Prawomocny wyrok ustalający ojcostwo wywołuje skutki prawne od momentu urodzenia dziecka. Powstaje władza rodzicielska ojca (jeżeli ma pełną zdolność do czynności prawnych) - z obowiązkiem i prawem wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz jego wychowania (art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
W wyroku ustalającym ojcostwo sąd rozstrzyga również o nazwisku dziecka, zgodnie z art. 89 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zmiana danych ojca znajduje odzwierciedlenie w akcie urodzenia dziecka.
Alimenty i obowiązek alimentacyjny
Na skutek wyroku powstaje obowiązek alimentacyjny ojca, ze skutkiem od urodzenia dziecka. Możliwe jest dochodzenie alimentów także za okres sprzed wytoczenia powództwa - w szczególności, gdy pozostały niezaspokojone potrzeby dziecka lub zobowiązania zaciągnięte na pokrycie kosztów jego utrzymania (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1949 roku, sygn. akt C 389/49).
Wysokość świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz możliwości zarobkowych zobowiązanego. Roszczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem trzech lat (art. 137 § 1) - w praktyce alimentów wstecz można więc dochodzić najdalej za trzy lata.
Obowiązek alimentacyjny nie kończy się automatycznie z wiekiem - rodzice muszą płacić alimenty także po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, dopóki dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Nie ma przy tym sztywnej granicy w postaci ukończenia szkoły średniej czy studiów - sąd ocenia, czy dziecko dokłada starań, aby się usamodzielnić.
Więcej informacji na temat alimentów znajdziesz w artykułach o alimentach oraz alimentach na dziecko.
Dziedziczenie i inne skutki
Ustalenie ojcostwa rodzi skutki również w zakresie prawa spadkowego - powstaje możliwość dziedziczenia ustawowego przez dziecko po ojcu i jego krewnych ze skutkiem wstecznym od chwili poczęcia, oraz ojca po dziecku. Konsekwencją jest także możliwość dochodzenia przez dziecko zachowku po ojcu.
Powstanie władzy rodzicielskiej i prawa do alimentacji nie nastąpi jednak, jeżeli do ustalenia ojcostwa doszło po śmierci dziecka lub ojca.
Uznanie ojcostwa
Na czym polega uznanie ojcostwa?
Uznanie ojcostwa to druga, obok drogi sądowej, ścieżka ustalenia ojcostwa, gdy nie obowiązuje domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki. Uznanie ojcostwa jest możliwe jedynie, jeżeli nie zostało wszczęte postępowanie sądowe o ustalenie ojcostwa (art. 72 § 2).
Uznanie ojcostwa, zgodnie z art. 73 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, polega na złożeniu przez mężczyznę, od którego pochodzi dziecko, oświadczenia przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że jest ojcem dziecka - potocznie mówi się tu o uznaniu dziecka, a na tej podstawie sporządza się lub aktualizuje akt urodzenia dziecka. Oświadczenie musi potwierdzić matka dziecka - jednocześnie albo w terminie trzech miesięcy.
Oświadczenia składa się osobiście - rodzice stawiają się w urzędzie stanu cywilnego, przy czym nie muszą zrobić tego jednocześnie: matka może potwierdzić oświadczenie mężczyzny w ciągu trzech miesięcy.
Oświadczenia traktowane są jako oświadczenia wiedzy - powinny być zgodne z prawdą biologiczną. Uznanie dziecka, którego mężczyzna nie jest biologicznym ojcem, naraża się na ustalenie bezskuteczności uznania dziecka.
Uznanie ojcostwa jest możliwe jedynie, jeżeli matka i ojciec dziecka ukończyli 16 lat i nie istnieją podstawy do ich całkowitego ubezwłasnowolnienia (art. 77 § 1).
Kiedy można uznać ojcostwo?
Uznanie ojcostwa jest możliwe już od momentu poczęcia dziecka (art. 75 § 1) - także w czasie trwania ciąży. To jedyny sposób ustalenia ojcostwa dziecka poczętego, jeszcze przed jego urodzeniem.
Granicą uznania dziecka jest osiągnięcie przez dziecko pełnoletności (art. 76). Jeżeli dziecko zmarło przed osiągnięciem pełnoletności, uznanie może nastąpić w ciągu roku od dnia, w którym mężczyzna dowiedział się o śmierci dziecka, nie później niż do dnia, w którym dziecko uzyskałoby pełnoletność.
Kierownik urzędu stanu cywilnego odmówi przyjęcia oświadczeń o uznaniu dziecka, jeżeli poweźmie wątpliwość co do pochodzenia dziecka albo gdy uznanie jest niedopuszczalne (np. z powodu toczącej się sprawy o ustalenie ojcostwa). O odmowie kierownik urzędu stanu cywilnego powiadamia pisemnie w terminie 7 dni, wskazując możliwość uznania ojcostwa przed sądem opiekuńczym.
Uznanie ojcostwa przy medycznie wspomaganej prokreacji
Szczególne zasady dotyczą dziecka poczętego w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji (art. 75¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Mężczyzna może jeszcze przed przeniesieniem komórek rozrodczych pochodzących od anonimowego dawcy złożyć przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenie, że będzie ojcem dziecka.
Jeżeli oświadczenie potwierdzi kobieta, uznanie dziecka następuje z dniem jego urodzenia. Oświadczenia są skuteczne, jeżeli dziecko urodziło się w wyniku tej procedury w terminie dwóch lat od dnia złożenia oświadczenia przez mężczyznę.
Czy można uznać ojcostwo w inny sposób?
Alternatywnie możliwe jest złożenie oświadczeń przed sądem opiekuńczym - osoby małoletnie mogą uznać ojcostwo wyłącznie w ten sposób (art. 77 § 2). Za granicą oświadczenia przyjmuje konsul, jeżeli przynajmniej jedno z rodziców dziecka jest obywatelem Polski.
W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu matki lub mężczyzny oświadczenie może zostać zaprotokołowane przez notariusza albo złożone wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa (art. 74 § 1).
Ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa
Jeżeli mężczyzna, który dziecko uznał, nie jest jego biologicznym ojcem, możliwe jest ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa. Powództwo mogą wytoczyć: mężczyzna, który uznał ojcostwo, matka dziecka, samo dziecko (po osiągnięciu pełnoletności), a także prokurator - gdy wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego.
Obowiązuje roczny termin liczony od dnia dowiedzenia się, że dziecko nie pochodzi od mężczyzny, który je uznał - rodzice nie mogą przy tym wytoczyć powództwa po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności. Zasady są więc zbliżone do zaprzeczenia ojcostwa - ustalenie bezskuteczności pełni przy uznaniu tę samą rolę, którą przy domniemaniu pełni zaprzeczenie ojcostwa.
Ustalenie ojcostwa a zaprzeczenie ojcostwa
Ustalenie ojcostwa i zaprzeczenie ojcostwa to dwa aspekty tego samego problemu - zaprzeczenie ojcostwa usuwa ojca prawnego, a ustalenie ojcostwa go wskazuje. Zaprzeczenie ojcostwa obala domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki - ustalenie ojcostwa wskazuje ojca tam, gdzie prawnie go nie ma.
Jeżeli dziecko ma już prawnie ustalonego ojca (np. zachodzi domniemanie ojcostwa męża matki), ustalenie ojcostwa innego mężczyzny nie jest możliwe - najpierw konieczne jest zaprzeczenie ojcostwa. Piszemy o nim szeroko w artykule o zaprzeczeniu ojcostwa.
Czy organy państwowe mogą pomóc w sprawie o ustalenie ojcostwa?
W sprawach o ustalenie ojcostwa - podobnie jak przy zaprzeczeniu ojcostwa - z powództwem może wystąpić także prokurator - jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego.
Wszczęcia postępowania może żądać również Rzecznik Praw Obywatelskich. Do Rzecznika Praw Obywatelskich można zwrócić się o pomoc zwłaszcza wtedy, gdy inne drogi zawiodły - w praktyce jednak sprawy o ustalenie ojcostwa Rzecznik Praw Obywatelskich podejmuje wyjątkowo.
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej, a nie stać Cię na pełnomocnika, możesz skorzystać z systemu nieodpłatnej pomocy prawnej - punkty pomocy prawnej działają w każdym powiecie. Gdy potrzebujesz pomocy w samym sformułowaniu pozwu, pomoże także wzór dostępny na stronie niejednego sądu rejonowego.
Najczęstsze pytania o ustalenie ojcostwa
Kiedy matka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa, a kiedy o zaprzeczenie ojcostwa?
Jeżeli dziecko nie ma prawnie ustalonego ojca, matka dziecka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu.
Jeżeli natomiast w akcie urodzenia figuruje mąż matki, który nie jest biologicznym ojcem dziecka, właściwe jest zaprzeczenie ojcostwa - dopiero po nim można prawnie wskazać rzeczywistego ojca. Zaprzeczenie ojcostwa i ustalenie ojcostwa można przy tym przeprowadzić sekwencyjnie - jedna sprawa po drugiej.
Czy pozew o ustalenie ojcostwa podlega opłacie?
Nie. Pozew o ustalenie ojcostwa wnosi się do sądu rejonowego bez opłaty - strona dochodząca ustalenia ojcostwa jest ustawowo zwolniona od kosztów sądowych. Koszty badań DNA na zlecenie sądu mogą jednak zostać rozliczone w wyroku stosownie do wyniku sprawy.
Czy można ustalić ojcostwo po śmierci domniemanego ojca?
Tak. Pozew o ustalenie ojcostwa wytacza się wtedy przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy. Badanie DNA można przeprowadzić z udziałem krewnych zmarłego, a sąd może oprzeć się także na zeznaniach świadków. Wyniki badań DNA uzyskane z udziałem krewnych zmarłego również mogą być dowodem, a w razie śmierci dziecka w toku sprawy roszczenia mogą kontynuować jego zstępni.
Czy ustalenie ojcostwa jest ograniczone terminem?
W przypadku dziecka, nie. Pełnoletnie dziecko może wystąpić z pozwem w każdym czasie, bo jego uprawnienie nie jest ograniczone terminem. Matka dziecka i domniemany ojciec mogą natomiast wytoczyć powództwo tylko do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości.
Czy do sprawy o ustalenie ojcostwa potrzebujesz pomocy prawnika?
Nie ma takiego obowiązku. Wnieść pozew o ustalenie ojcostwa można samodzielnie, a sprawa nie podlega opłacie. Jeżeli jednak spodziewasz się sporu co do faktów albo potrzebujesz pomocy w zebraniu dowodów, wsparcie profesjonalnej pomocy prawnej może istotnie ułatwić postępowanie.
⚖️ Pomoc prawna w Krakowie
Pomagam w sprawach o sądowe ustalenie ojcostwa i uznanie ojcostwa oraz w związanych z nimi roszczeniach majątkowych.