Wznowienie postępowania cywilnego

autor: adwokat Wojciech Rudzki

ostatnia aktualizacja: 15 lutego 2026 roku

Wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądowym, to jeden z nadzwyczajnych sposobów zaskarżenia wyroku (postanowienia) wydanego w postępowaniu cywilnym. Wznowienie postępowania jest możliwe tylko w sytuacjach, w których pozwalają na to przepisy prawa. Jest to możliwe w sytuacjach nadzwyczajnych, między innymi w przypadku wydania przez trybunał konstytucyjny orzeczenia stwierdzającego niezgodność przepisów stanowiących podstawę wydania wyroku w sprawie cywilnej, jeżeli strona była pozbawiona możności działania w toku postępowania cywilnego, czy też jeżeli wyrok został wydany na podstawie sfałszowanego dokumentu. Po przeczytaniu tego artykułu poznasz odpowiedzi między innymi na następujące pytania:

• kiedy jest możliwe wznowienie postepowania kpc?
• w jakim terminie należy wnieść skargę o wznowienie postępowania?
• co powinna zawierać skarga o wznowienie postępowania, ile kosztuje jej wniesienie i do jakiego sądu należy ją skierować?
• jak przebiega postępowanie sądowe po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania?
• jaką decyzję może podjąć sąd po rozpoznaniu skargi o wznowienie postępowania?

Czym jest wznowienie postępowania (KPC)?

Wznowienie postępowania cywilnego to środek prawny służący do uchylenia prawomocnego wyroku (postanowienia) wydanego przez sąd w sprawie cywilnej. Prawomocne orzeczenie sądu kończy spór pomiędzy stronami i korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Uniemożliwia to wszczęcie kolejnego postępowania cywilnego dotyczącego tego samego przedmiotu sprawy, co ma zapewniać pewność obrotu prawnego.

Kodeks postępowania cywilnego (KPC) przewiduje jednak nadzwyczajne środki zaskarżenia orzeczenia po jego uprawomocnieniu, z powodu ciężkich uchybień procesowych lub wykrycia nowych dowodów, dzięki którym możliwe jest wzruszenie prawomocnego wyroku sądu. Jednym z tych rozwiązań jest wznowienie postępowania cywilnego, uregulowane w art. 399 – 416.1 Kodeksu postępowania cywilnego.

Wznowienie postępowania cywilnego polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, jeżeli w toku pierwotnego postępowania doszło do szczególnie poważnych uchybień albo już po zakończeniu postępowania ujawniły się okoliczności, które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia (które nie były znane sądowi w chwili orzekania).

Wznowienie postępowania cywilnego następuje na skutek złożenia skargi o wznowienie postępowania cywilnego, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Możliwość złożenia skargi o wznowienie postępowania cywilnego jest ściśle ograniczona do przypadków wskazanych w Kodeksie postępowania cywilnego. Wznowienie postępowania cywilnego nie stanowi kolejnej instancji, lecz jest to sposób na ochronę praw stron, stosowany wyłącznie w sytuacjach szczególnych. Kiedy można żądać wznowienia postępowania cywilnego?

Wznowienie postępowania z przyczyn nieważności postępowania 

Art. 401 Kodeksu postępowania cywilnego przewiduje dwie sytuacje, kiedy można domagać się wznowienia postępowania cywilnego z powodu nieważności postępowania: 

1. jeżeli w składzie sądu w poprzednim postępowaniu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się wyroku nie mogła domagać się wyłączenia
2. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. 

Nieważność postępowania cywilnego ze względu na osobę nieuprawnioną w składzie sądu

Można domagać się wznowienia postępowania cywilnego, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba, która nie była do tego uprawniona. Osobą nieuprawnioną w rozumieniu art. 401 Kodeksu postępowania cywilnego jest osoba, która w ogóle nie posiada uprawnienia do zasiadania w składzie sądu, czyli nie jest sędzią ani ławnikiem. Również w sytuacji, gdy w składzie sądu zasiada osoba, która posiada ogólne kwalifikacje do pełnienia funkcji sędziego lub ławnika, ale nie została wyznaczona do zasiadania w składzie sądu w danej sprawie, sprawia, że można żądać wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania cywilnego jest możliwe również w przypadku, gdy w poprzednim postępowaniu orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a przed uprawomocnieniem się wyroku niemożliwe było domaganie się wyłączenia sędziego (na przykład, jeżeli strona nie miała świadomości, że zachodzą podstawy wyłączenia sędziego). Zgodnie z art. 48 Kodeksu postępowania cywilnego, sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach: 

• w których jest stroną lub pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziaływa na jego prawa lub obowiązki
• małżonka sędziego, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia
• osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli
• w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem albo był radcą prawnym jednej ze stron
• w których w niższej instancji sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, oraz w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z udziałem sędziego lub rozpoznanego przez sędziego, oraz w sprawach, w których sędzia występował jako prokurator
• o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, jeżeli sędzia brał udział w wydaniu tego orzeczenia

Powody wyłączenia sędziego z mocy ustawy trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.

Natomiast nie można żądać wznowienia postępowania cywilnego, powołując się na nieprawidłowy skład orzekający, jeżeli w sprawie orzekał skład z udziałem ławników, a według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego sprawa powinna zostać rozpoznana przez jednego sędziego. 

Nieważność ze względu na brak zdolności strony, brak należytej reprezentacji strony lub pozbawienie strony możności działania

Wznowienie postępowania cywilnego jest możliwe również, jeżeli strona postępowania nie miała zdolności sądowej lub procesowej, nie była należycie reprezentowana lub została pozbawiona możliwości działania w poprzednim postępowaniu.

Zdolność sądowa to możliwość występowania w procesie jako strona. Zgodnie z art. 64 Kodeksu postępowania cywilnego, zdolność sądową ma każda osoba fizyczna oraz każda osoba prawna, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym przyznano zdolność prawną w innych ustawach. Opierając skargę o wznowienie postępowania na tej podstawie, należy wskazać, że podczas wydawania zaskarżonego orzeczenia, sąd nie zauważył, że strona nie posiada zdolności sądowej. Jeżeli sąd uwzględnił w orzeczeniu brak zdolności sądowej strony, skarga o wznowienie postępowania cywilnego na tej podstawie nie przysługuje. 

Zdolność procesowa to możliwość dokonywania skutecznych czynności procesowych w toku postępowania cywilnego (art. 65 Kodeksu postępowania cywilnego). Zdolność procesową posiadają: osoba fizyczna, która ma pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne, oraz jednostki organizacyjne, które nie posiadają osobowości prawnej, ale przyznano im zdolność prawną. Ponadto osoby fizyczne z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych posiadają zdolność procesową w zakresie czynności, do których dokonywania są uprawnione. Brak zdolności procesowej strony może uzasadniać wznowienie postępowania cywilnego tylko jeżeli strona działała w procesie samodzielnie – bez pełnomocnika. 

Wznowienia postępowania z powodu nienależytej reprezentacji strony może domagać się tylko ta strona, której dotyczyła nienależyta reprezentacja. Podstawę wznowienia postępowania z tej przyczyny może stanowić tylko taki brak należytej reprezentacji strony, którego strona nie mogła podnieść w formie zarzutu w toku postępowania. Jeżeli strona uzyskała należytą reprezentację przed uprawomocnieniem się wyroku, nie może domagać się wznowienia postępowania na tej podstawie. 

O braku należytej reprezentacji strony w postępowaniu cywilnym można mówić, jeżeli w poprzednim postępowaniu nie działał odpowiedni organ strony – osoby prawnej, przedstawiciel ustawowy strony – osoby fizycznej, oraz jeżeli strona była reprezentowana przez niewłaściwie umocowanego pełnomocnika. Natomiast podstawy do wznowienia postępowania nie stanowi niestaranne lub błędne działanie prawidłowo umocowanego pełnomocnika strony oraz okoliczność, że strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika procesowego w toku postępowania. Strona może potwierdzić czynności dokonane przez pełnomocnika działającego bez należytego umocowania, co spowoduje, że nie powstanie w ogóle podstawa wznowienia postępowania. 

Kolejna podstawa wznowienia postępowania cywilnego zachodzi, kiedy strona była pozbawiona możności działania w postępowaniu cywilnym. Dotyczy to sytuacji, kiedy z powodu naruszeń przepisów proceduralnych przez sąd, strona nie mogła brać udziału w całym poprzednim postępowaniu lub w znacznej części postępowania bez winy strony. Jako “działanie w procesie” rozumie się możliwość dokonywania czynności procesowych, takich jak na przykład składanie wyjaśnień czy przedstawianie dowodów. Jeżeli strona z własnej woli nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień procesowych, nie stanowi to podstawy do wznowienia postępowania. Co więcej, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała, a więc strona miała możliwość działania poprzez złożenie środka odwoławczego od tego wyroku, więc nie może domagać się wznowienia postępowania na tej podstawie.

Wznowienie postępowania z powodu wykrycia prawomocnego wyroku, nowych faktów lub dowodów

Art. 403 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego wskazuje jako kolejną podstawę wznowienia postępowania cywilnego wykrycie prawomocnego wyroku, który dotyczy tego samego stosunku prawnego. W obu sprawach musi zachodzić tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa. 

Wymóg tożsamości stron jest spełniony, jeżeli w obu postępowaniach występowały dokładnie te same strony. Wyjątek stanowią jednak sprawy, w których wyroki mają moc skuteczną wobec wszystkich, na przykład sprawy o zniesienie współwłasności czy dział spadku. W takich sprawach, ze względu na możliwość przejścia prawa własności, mimo zmiany podmiotów występujących w postępowaniach w charakterze stron, możliwe jest domaganie się wznowienia postępowania. 

Natomiast tożsamość przedmiotowa postępowań (tego co było rozstrzygane w postępowaniu) obejmuje sytuacje, kiedy sąd po raz kolejny rozstrzygnął spór, który wcześniej został już rozstrzygnięty w toku innego postępowania cywilnego. Dopuszczalne jest również domaganie się wznowienia postępowania, jeżeli wykryto orzeczenie, które ma charakter prejudycjalny względem danego postępowania – to znaczy od tego orzeczenia zależy wynik późniejszego postępowania. Jako przykład można wskazać sytuację, gdy strona żąda wznowienia postępowania cywilnego o zapłatę wierzytelności pieniężnej na podstawie umowy pożyczki, gdy wykryto wyrok ustalający nieważność tej umowy. 

Na mocy art. 403 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, możliwe jest również wznowienie postępowania cywilnego, jeżeli wykryto nowe fakty lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Aby można powołać się na tę podstawę wznowienia, okoliczności faktyczne i środki dowodowe musiały istnieć już w toku postępowania, które ma zostać objęte wznowieniem, ale były nieznane stronie, która się na nie powołuje, aż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Fakty oraz dowody, które powstały po zakończeniu postępowania nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. 

Konieczne jest również, aby nowe fakty oraz dowody wpływały na treść rozstrzygnięcia sprawy. Muszą więc odnosić się do stanu faktycznego, na podstawie którego orzekał sąd w zakończonym postępowaniu. Chodzi tu więc o istotne okoliczności, które nie zostały ustalone dlatego, że strona nie miała możności powołania ich w postępowaniu, którego wznowienia się domaga.

Wznowienie postępowania, gdy wyrok został oparty na podrobionym lub przerobionym dokumencie, albo na uchylonym wyroku skazującym

Kolejną podstawa wznowienia postępowania cywilnego zachodzi, jeżeli wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym, albo na skazującym wyroku karnym, który następnie został uchylony (art. 403 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego). 

Dokument podrobiony nie pochodzi od tej osoby, w której imieniu został sporządzony. Z kolei przerobienie dokumentu oznacza nadanie mu treści innej niż pierwotna, na przykład poprzez wpisanie innej daty czy usuwanie niektórych fragmentów. Dokument podrobiony, jak i dokument przerobiony, wyglądają, jakby były autentyczne. Można domagać się wznowienia postępowania, jeżeli w toku postępowania sąd przeprowadził dowód z podrobionego lub przerobionego dokumentu, na którym oparł orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Na podrobienie lub przerobienie dokumentu można się powoływać nawet jeżeli nie ma wyroku karnego skazującego za fałszerstwo. Jeżeli dokument nie miał wpływu na rozstrzygnięcie, strony nie mogą żądać wznowienia postępowania. 

Wznowienie postępowania jest również możliwe, jeżeli wyrok został oparty na wyroku skazującym w sprawie karnej, który następnie został uchylony. Dotyczy to sytuacji, kiedy prawomocny wyrok w postępowaniu karnym ma znaczenie na orzeczenie sądu w postępowaniu cywilnym. Niemożliwe jest wznowienie postępowania, jeżeli skazanie zostało uznane przez sąd w postępowaniu cywilnym za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wznowienie postępowania w przypadku przestępstwa 

Strony mogą się ubiegać o wznowienie postępowania cywilnego również, jeżeli wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa (art. 403 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeżeli skarga o wznowienie postępowania zostało oparta jednie na twierdzeniu skarżącego, że popełniono przestępstwo, zostanie odrzucona jako bezpodstawna. Wznowienie postępowania jest możliwe jedynie, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, gdy postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów – w takim przypadku można domagać się wznowienia postępowania z powodu przestępstwa i nie ma obowiązku przedłożenia wyroku skazującego. Nie można żądać wznowienia postępowania z powodu przestępstwa tylko jeżeli postępowanie karne nie zostało wszczęte lub zostało umorzone ze względu na brak dowodów.

Zgodnie z art. 17 Kodeksu postępowania karnego, postępowanie karne nie może być wszczęte, a wszczęte powinno zostać umorzone, jeżeli:

• czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia
• czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa
• społeczna szkodliwość czynu jest znikoma
• ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze
• oskarżony zmarł
• nastąpiło przedawnienie karalności
• postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się
• sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych
• brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela
• brak jest wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, chyba że ustawa stanowi inaczej
• zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie

Wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego

Do wznowienia postępowania cywilnego może dojść również w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności podstawy prawnej wyroku kończącego postępowanie z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą. Można domagać się wznowienia postępowania na tej podstawie tylko jeżeli wyrok w sprawie, która ma zostać wznowiona, został wydany przed wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Należy również zwrócić uwagę na to, od kiedy tracą moc zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy. Trybunał może określić w orzeczeniu datę, od kiedy przepisy przestają obowiązywać – w takim przypadku można domagać się wznowienia postępowań zakończonych po tej dacie. Jeżeli jednak Trybunał nie wskaże w orzeczeniu, od kiedy przepisy tracą moc, uznaje się, że przepisy te nie obowiązywały od momentu ich wejścia w życie, a więc można żądać wznowienia wszystkich postępowań, których rozstrzygnięcia wydawane były na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.

Na podstawie stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą podstawy prawnej orzeczenia, można zaskarżać również postanowienia, wydane w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem, które nie kończą postępowania w sprawie (art. 416.1 Kodeksu postępowania cywilnego). W tych sprawach przepisy o wznowieniu postępowania stosuje się odpowiednio. Na skutek skargi może dojść do zmiany lub uchylenia postanowienia. Jeżeli postanowienie miało wpływ na orzeczenie końcowe, można również żądać wznowienia postępowania cywilnego, na zasadzie art. 403 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego. 

Kto i w jaki sposób może żądać wznowienia postępowania cywilnego?

Skargę o wznowienie postępowania cywilnego mogą wnieść strony tego postępowania, następni prawni stron, którzy weszli do procesu w wyniku sukcesji spowodowanej śmiercią strony, oraz kurator, który reprezentował sprawę w pierwotnym postępowaniu lub kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy. Skargę mogą wnieść także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, a także organizacje pozarządowe, inspektor pracy i rzecznik konsumentów, którzy wymagają zgody strony na wniesienie skargi o wznowienie postępowania cywilnego, jeżeli nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu. 

Skargę o wznowienie postępowania cywilnego z powodu nieważności lub niezgodności podstawy prawnej orzeczenia z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą (na podstawie art. 401.1 Kodeksu postępowania cywilnego) należy złożyć do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie. Jeżeli skargą zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej.

Natomiast jeżeli postępowanie ma zostać wznowione z innej przyczyny, skargę o wznowienie postępowania cywilnego należy skierować do sądu, który jako ostatni wydał orzeczenie co do przedmiotu sprawy. 

W jakim terminie można złożyć skargę o wznowienie postępowania cywilnego?

Zgodnie z art. 407 Kodeksu postępowania cywilnego, termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania cywilnego wynosi 3 miesiące od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Jeżeli podstawą wznowienia jest pozbawienie strony możliwości działania lub brak należytej reprezentacji, termin liczy się od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy strony. 

Natomiast jeżeli domagamy się wznowienia postępowania cywilnego, ponieważ Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją, umową międzynarodową ratyfikowaną lub ustawą aktu prawnego, który stanowi podstawę orzeczenia (czyli na podstawie wznowienia określonej w art. 401.1 Kodeksu postępowania cywilnego), termin na wniesienie skargi wynosi 3 miesiące i biegnie od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy w momencie wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie kończące postępowanie cywilne nie było jeszcze prawomocne, ponieważ wniesiono środek zaskarżenia, który następnie został odrzucony. Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania cywilnego na podstawie niezgodności podstawy prawnej orzeczenia z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu, a w wypadku wydania go na posiedzeniu jawnym – od dnia ogłoszenia tego postanowienia. 

Możliwość złożenia skargi o wznowienie postępowania cywilnego jest również ograniczona w art. 408 Kodeksu postępowania cywilnego. Po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia postępowania. Zasada ta nie obowiązuje jedynie w przypadku, gdy strona była pozbawiona możliwości działania lub w braku należytej reprezentacji strony w postępowaniu, które ma zostać wznowione.

Jak sporządzić skargę o wznowienie postępowania cywilnego?

Skarga o wznowienie postępowania cywilnego powinna zawierać:

• oznaczenie sądu, do którego jest skierowana
• imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników
• oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia (będzie to wartość przedmiotu sporu lub wartość przedmiotu zaskarżenia, jaką sąd przyjął w postępowaniu, które ma zostać wznowione)
• oznaczenie pisma “Skarga o wznowienie postępowania cywilnego”
• oznaczenie zaskarżonego orzeczenia
• wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie
• wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi
• wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia
• podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika
• wymienienie załączników

Należy pamiętać, że skarga o wznowienie postępowania cywilnego może być oparta wyłącznie na podstawach wskazanych w Kodeksie postępowania cywilnego. W skardze należy więc powołać się na jedną ze wskazanych powyżej podstaw wznowienia postępowania oraz wskazać zdarzenia i fakty oraz wnioski dowodowe na ich poparcie. W uzasadnieniu skargi skarżący powinien odnieść się do powoływanych zdarzeń lub faktów, wskazując, w jaki sposób wpłynęły one na zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania. 

Dodatkowo w ramach skargi można również złożyć wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego wyroku (z uprawdopodobnieniem, że wykonanie wyroku spowoduje u skarżącego niepowetowaną szkodę) oraz wniosek o zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, a także przywrócenia stanu poprzedniego – jeżeli wyrok został już wykonany. Złożenie tych wniosków nie jest obowiązkowe. 

Ile wynosi opłata sądowa od skargi o wznowienie postępowania?

Na podstawie art. 13 w związku z art. 18 ust. 2 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, opłata od skargi o wznowienie postępowania zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia w danej sprawie. W sprawach o prawa majątkowe, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi:

• do 500 złotych – opłata od skargi wynosi 30 złotych
• ponad 500 złotych do 1500 złotych – opłata od skargi wynosi 100 złotych
• ponad 1.500 złotych do 4.000 złotych – opłata od skargi wynosi 200 złotych
• ponad 4.000 złotych do 7.500 złotych – opłata od skargi wynosi 400 złotych
• ponad 7.500 złotych do 10.000 złotych – opłata od skargi wynosi 500 złotych
• ponad 10.000 złotych do 15.000 złotych – opłata od skargi wynosi 750 złotych
• ponad 15.000 złotych do 20.000 złotych – opłata od skargi wynosi 1.000 złotych
• ponad 20.000 złotych – opłata sądowa od skargi wynosi 5% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie więcej jednak niż 100.000 złotych

Czy wniesienie skargi o wznowienie postępowania wstrzymuje wykonanie wyroku?

Zgodnie z art. 414 Kodeksu postępowania cywilnego, wniesienie skargi o wznowienie nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego wyroku. Wyrok podlega wykonaniu jako prawomocny. Wykonalność wyroku może być wstrzymana tylko na wniosek skarżącego. Skarżący musi przy tym uprawdopodobnić w uzasadnieniu wniosku, że wykonanie wyroku spowoduje u niego szkodę, której nie da się wynagrodzić. 

Mimo to, wstrzymanie wykonalności wyroku jest niemożliwe, jeżeli strona przeciwna złoży zabezpieczenie w kwocie, która pozwoli na pokrycie szkody, którą może ponieść skarżący na skutek wykonania zaskarżonego orzeczenia. Wysokość zabezpieczenia może zostać określona przez sąd lub stronę przeciwną do skarżącego. Zabezpieczenie powinno zostać wpłacone na rachunek depozytowy sądu. 

Jak przebiega postępowanie po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania?

Na pierwszym etapie po złożeniu skargi o wznowienie postępowania sąd bada, czy zostały spełnione warunki formalne skargi. Sąd może również wezwać skarżącego, żeby uprawdopodobnił okoliczności potwierdzające, że złożył skargę w terminie, lub że wznowienie postępowania jest dopuszczalne. Zgodnie z art. 410 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. 

Natomiast jeżeli sąd stwierdzi, że skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, przystąpi do rozpoznawania sprawy na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 412 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy skarga, nie może orzekać w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania cywilnego. Jeżeli do rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania właściwy jest Sąd Najwyższy, sąd ten orzeka tylko o dopuszczalności wznowienia, a rozpoznanie sprawy przekazuje sądowi drugiej instancji. 

Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd wyda orzeczenie kończące sprawę, którym:

• oddala skargę o wznowienie postępowania, tym samym utrzymując w mocy zaskarżony wyrok
• uwzględnia skargę o wznowienie postępowania i zmienia zaskarżone orzeczenie
• uwzględnia skargę o wznowienie postępowania i uchyla zaskarżone orzeczenie, a w razie potrzeby odrzuca pozew lub umarza postępowanie

Uwzględniając skargę, sąd może również na wniosek skarżącego orzec o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu stanu poprzedniego (zgodnie z art. 415 Kodeksu postępowania cywilnego). Oprócz tego, skarżący może również w osobnym procesie dochodzić naprawienia szkody poniesionej wskutek wydania lub wykonania wyroku, także pozywając Skarb Państwa. 

Jeżeli wznowienie dotyczyło postępowania przed sądem pierwszej instancji, wyrok wydany na skutek wznowienia postępowania może zostać zaskarżony apelacją. 

Kiedy nie można domagać się wznowienia postępowania cywilnego?

Zgodnie z art. 400 Kodeksu postępowania cywilnego, niedopuszczalne jest zaskarżenie skargą o wznowienie postępowania wyroku orzekającego unieważnienie małżeństwa, rozwód lub ustalającego nieistnienie małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron postępowania zawarła nowy związek małżeński po uprawomocnieniu się orzeczenia. W takich przypadkach wznowienie postępowania jest niemożliwe. Nie ma przeszkód do złożenia skargi, jeżeli zachodzą podstawy wznowienia postępowania, a żadna ze stron nie zawarła nowego związku małżeńskiego.

Również niedopuszczalna jest skarga o wznowienie postępowania ponownie wniesiona w tej samej sprawie przez tą samą stronę i oparta na tych samych podstawach (art. 410.1 Kodeksu postępowania cywilnego). To, czy skarga została oparta na tej samej podstawie, co poprzednia, podlega ocenie sądu. Oznacza to, że niedopuszczalna będzie skarga, w której przytoczono takie same okoliczności i podstawy skargi, jak poprzednio, nawet jeżeli w treści zostały one sformułowane innymi słowami. Jeżeli mimo niedopuszczalności skarga taka zostanie złożona, sąd pozostawi ją bez rozpoznania w aktach sprawy, o czym zawiadomi skarżącego. 

Niemożliwe jest również dalsze wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie (art. 416 Kodeksu postępowania cywilnego). Wznowienie postępowania jest więc możliwe tylko jednokrotnie. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy skarga została oparta na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją RP, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.