Sprawa o zniesienie współwłasności nieruchomości to zazwyczaj sprawa długotrwała i skomplikowana. W przypadku takich spraw najczęściej pojawia się cały szereg wątków i roszczeń pobocznych – zasiedzenia nieruchomości (lub udziału w nieruchomości), działu spadku, nakładów ponoszonych na rzecz wspólną, czy korzystania z rzeczy wspólnej ponad udział w prawie współwłasności.
W związku z tym, decydując się na zniesienie współwłasności warto skorzystać z pomocy adwokata posiadającego duże doświadczenie w zakresie prawa nieruchomości. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące Twojej sytuacji prawnej, skontaktuj się z naszą kancelarią adwokacką w Krakowie.
Zniesienie współwłasności Kraków – polubowne rozwiązanie sprawy
Umowne zniesienie współwłasności nieruchomości to najkrótsza i najtańsza droga podziału majątku, ale wymaga zgody pozostałych współwłaścicieli tak w zakresie samego zniesienia współwłasności, jak i w zakresie wszystkich rozliczeń związanych z podziałem majątku (między innymi nakłady na nieruchomość, korzystanie z nieruchomości ponad przypadający udział).
W ramach umownego zniesienia współwłasności możliwe jest w zasadzie dowolne ukształtowanie relacji pomiędzy współwłaścicielami (możliwe jest nawet częściowe zniesienie współwłasności). Nasza kancelaria adwokacka w Krakowie w takich przypadkach rekomenduje odpowiednie zabezpieczenie wykonania umowy – tak w zakresie spłaty, jak i w zakresie wydania nieruchomości na Twoją rzecz (na przykład oświadczenie o poddaniu się rygorowi egzekucji, hipoteka, kary umowne). Możliwe jest także poczynienie ustaleń co do kwestii pobocznych, na przykład zasad spłaty kredytu obciążającego nieruchomość.
Zawarcie umowy w przedmiocie zniesienia współwłasności jest rozwiązaniem wielokrotnie szybszym niż prowadzenie postępowania sądowego w tej sprawie (zwłaszcza przed sądami w Krakowie, gdzie postępowania takie trwają szczególnie długo). Umowne zniesienie współwłasności jest też rozwiązaniem pozwalającym ograniczyć koszty związane z prowadzeniem sprawy sądowej (opłaty sądowej, wynagrodzenia biegłych, wynagrodzenie adwokata).
Zniesienie współwłasności nieruchomości – sprawa w sądzie
Jeśli nie jest możliwe zniesienie współwłasności poprzez zawarcie przez współwłaścicieli porozumienia (w formie aktu notarialnego), każdy ze współwłaścicieli może żądać sądowego zniesienia współwłasności. W ramach sądowego zniesienia współwłasności możliwe jest zniesienie współwłasności w każdy z przewidzianych przez przepisy prawa sposobów, to jest poprzez:
- fizyczny podział nieruchomości (o ile jest to możliwe w danym przypadku)
- przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli (z obowiązkiem spłaty pozostałych współwłaścicieli)
- sprzedaż rzeczy wspólnej w drodze licytacji komorniczej i podział uzyskanej ceny (tylko w ostateczności, jeżeli nie jest możliwe zrealizowanie jednego z dwóch wyżej wymienionych sposobów zniesienia współwłasności)
W toku sprawy o zniesienie współwłasności sąd bada w pierwszej kolejności, czy jest możliwy fizyczny podział nieruchomości. Fizyczny podział rzeczy może nie być możliwy ze względu na przedmiot współwłasności (na przykład nie jest możliwy podział mieszkania na dwie części), ograniczenia wynikające z przepisów kodeksu cywilnego albo innych przepisów (np. wydzielenie lokali mieszkalnych w domu jednorodzinnym może nie być możliwe ze względów na ograniczenia techniczne albo administracyjnoprawne) albo zmniejszenie wartości rzeczy na skutek podziału nieruchomości (działka niepodzielona pozwala na zabudowę, działka podzielona na dwie części jest zbyt mała na realizację takiego celu skutkiem czego dwie działki są warte istotnie mniej niż jedna większa działka).
W drugiej kolejności, sąd bada możliwość przyznania rzeczy jednemu współwłaścicielowi (lub kilku współwłaścicielom za ich zgodą) połączonego ze spłatą pozostałych współwłaścicieli. Nakładając obowiązek spłaty, sąd określa termin i wysokość spłaty. Możliwe jest także rozłożenie spłat na raty. W takich przypadkach szczególnie istotne jest skorzystanie z pomocy doświadczonego adwokata – dla Twojej sytuacji kluczowe znaczenie będzie miało ustalenie przez sąd odpowiedniej wartości nieruchomości, co odbywa się przy pomocy biegłych sądowych.
W większości postępowań sądowych dotyczących zniesienia współwłasności kluczowe są dowody z opinii biegłych sądowych. Sądowe zniesienie współwłasności wymaga przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu szacowania wartości nieruchomości (określenie wartości nieruchomości oraz wysokości spłat). W wielu przypadkach konieczne jest także przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z innej specjalności – na przykład kosztorysowania prac budowlanych (w zakresie rozliczenia nakładów na nieruchomością wspólną). W przypadku podziału fizycznego rzeczy wspólnej zazwyczaj konieczne jest także przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety.
Istotnym elementem postępowania sądowego o zniesienie współwłasności jest rozliczenie roszczeń pobocznych dotyczących rzeczy wspólnej. Przedmiotem spraw o zniesienie współwłasności w Krakowie są zazwyczaj:
- nakłady na rzecz wspólną (na przykład wymiana dachu sfinansowana przez jednego współwłaściciela)
- koszty utrzymania rzeczy wspólnej (podatki, ubezpieczenie, opłaty do wspólnoty mieszkaniowej)
- pożytki rzeczy wspólnej przypadające współwłaścicielom (na przykład czynsz najmu pobierany wyłącznie przez jednego ze współwłaścicieli)
Jaki sąd prowadzi sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości znajdującej się w Krakowie?
Postępowanie w sprawie zniesienia współwłasności jest prowadzone przez sąd rejonowy właściwy dla miejsca położenia nieruchomości (apelacja jest rozpoznawana przez sąd okręgowy). W Krakowie są 4 sądy rozpoznające sprawy jako sądy pierwszej instancji (apelację rozpoznaje Sąd Okręgowy w Krakowie):
- Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie (właściwy także dla gmin: Czernichów, Jerzmanowice-Przeginia, Krzeszowice, Liszki, Wielka Wieś, Zabierzów i Zielonki)
- Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie (właściwy także dla gmin: Igołomia-Wawrzeńczyce, Kocmyrzów-Luborzyca, Koniusza, Koszyce, Nowe Brzesko, Pałecznica, Proszowice i Radziemice)
- Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie
- Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie (właściwy także dla gmin: Iwanowice, Michałowice, Skała i Sułoszowa)
Nasza kancelaria adwokacka może reprezentować Twoje interesy przed sądem nie tylko na terenie Krakowa, ale także w innych miastach. Zapraszamy do kontaktu!